فشار تحریم‌ها و ریسک ژئوپلیتیک ایران

بازار ارز ایران در شرایطی قرار دارد که هم‌زمان تحت تأثیر ریسک ژئوپلیتیک، تهدید تحریم‌های جدید آمریکا، وضعیت تنگه هرمز، محدودیت‌های تجاری و انتظارات تورمی قرار گرفته است. در جدیدترین تحولات، دونالد ترامپ از اعمال فشار اقتصادی شدیدتر علیه ایران و حتی برخورد با کشورها و مجموعه‌هایی که به اقتصاد ایران کمک کنند صحبت کرده است؛ در همین حال، اختلاف تهران و واشنگتن بر سر وضعیت تنگه هرمز همچنان ادامه دارد.

در چنین شرایطی، نزدیک شدن قیمت تتر به تومان به نرخ دلار آزاد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا تتر عملاً به یکی از مهم‌ترین نماگرهای لحظه‌ای انتظارات بازار نسبت به نرخ دلار تبدیل شده است.

تحلیل بنیادی

مهم‌ترین عامل بنیادی فعلی، افزایش ریسک تحریم و کاهش چشم‌انداز عادی‌شدن روابط اقتصادی ایران و آمریکا است. تهدید به تحریم‌های گسترده‌تر می‌تواند هزینه نقل‌وانتقال پول، تجارت خارجی و دسترسی ایران به منابع ارزی را افزایش دهد. اگر این فشارها عملیاتی شوند، احتمال افزایش تقاضای احتیاطی برای ارز و تتر بیشتر خواهد شد.

عامل دوم، تنگه هرمز است. ادامه محدودیت در عبورومرور نفتکش‌ها و افزایش ریسک حمل‌ونقل انرژی، بازار نفت را تحت فشار صعودی قرار داده و در صورت تشدید بحران می‌تواند اثرات تورمی جدیدی ایجاد کند. تنگه هرمز مسیر بسیار مهمی برای تجارت جهانی انرژی است و اختلال طولانی‌تر در آن می‌تواند فشار تورمی را در سطح جهانی و منطقه‌ای افزایش دهد.

از طرف دیگر، بالا ماندن قیمت نفت برای اقتصاد ایران یک اثر دوگانه دارد؛ از یک سو ارزش انرژی و درآمدهای بالقوه صادراتی را بالا می‌برد، اما از سوی دیگر اگر محدودیت صادرات، تحریم‌های مالی و اختلال در مسیرهای تجاری افزایش پیدا کند، این مزیت لزوماً به افزایش عرضه ارز در بازار داخلی تبدیل نخواهد شد.

نکته مهم دیگر، انتظارات تورمی است. در شرایطی که بازار احتمال تشدید تحریم یا طولانی‌شدن تنش را بالا می‌بیند، معمولاً تقاضا برای دارایی‌های دلاری افزایش پیدا می‌کند. بنابراین حتی بدون وقوع یک شوک نظامی جدید، صرف افزایش ریسک سیاسی می‌تواند باعث حفظ فشار صعودی روی تتر و دلار شود.

ارتباط دلار و تتر

با توجه به نزدیک بودن قیمت تتر به دلار آزاد، رفتار تتر در شرایط فعلی بیشتر منعکس‌کننده انتظارات بازار ارز است تا صرفاً معاملات بازار رمزارز.

اگر فاصله این دو نرخ پایین باقی بماند، نشان می‌دهد بازار تتر و دلار آزاد تقریباً در یک جهت حرکت می‌کنند و قیمت تتر می‌تواند به‌عنوان یک شاخص سریع برای سنجش انتظارات ارزی مورد استفاده قرار گیرد.

در مقابل، افزایش شدید فاصله تتر و دلار می‌تواند نشانه افزایش هیجان، کمبود نقدینگی یا فشار تقاضای کوتاه‌مدت در یکی از این دو بازار باشد.

ارتباط تحلیل بنیادی با نمودار تکنیکال

نمودار روزانه تتر نیز فعلاً با سناریوی فشار صعودی اما همراه با استراحت قیمت همخوانی دارد.

قیمت حوالی ۱۸۹٬۲۷۰ تومان قرار دارد و بالاتر از EMA25 در محدوده ۱۸۷٬۵۹۵ تومان معامله می‌شود. همچنین محدوده ۱۸۷٬۲۸۳ تومان که با فیبوناچی ۰.۷۸۶ هم‌پوشانی دارد، حمایت مهم فعلی محسوب می‌شود.

از طرف مقابل، محدوده ۱۹۲ تا ۱۹۳ هزار تومان مقاومت نزدیک بازار است و سقف مهم نمودار در ۱۹۶٬۸۲۲ تومان قرار دارد.

بنابراین از دید ترکیبی بنیادی و تکنیکال، تا زمانی که قیمت بالای محدوده ۱۸۷ هزار تومان باقی بماند، ساختار صعودی حفظ شده و در صورت شکست ۱۹۲ تا ۱۹۳ هزار تومان، احتمال حرکت دوباره به سمت ۱۹۶٬۸۰۰ تومان افزایش پیدا می‌کند.

اگر فشارهای سیاسی کاهش پیدا کند، مسیر مذاکرات باز شود و ریسک تنگه هرمز کاهش یابد، می‌توان انتظار کاهش بخشی از پریمیوم ریسک در بازار ارز را داشت. اما در شرایط فعلی، چنین سناریویی هنوز به یک تحول سیاسی معتبر و قابل‌اتکا نیاز دارد.

سناریوی پیش‌رو

سناریوی صعودی:
تداوم تحریم‌ها، افزایش فشار اقتصادی آمریکا، ادامه تنش در تنگه هرمز و بالا ماندن انتظارات تورمی می‌تواند تقاضای ارز را تقویت کند. از نظر تکنیکال، تثبیت بالای ۱۹۳ هزار تومان مسیر تست ۱۹۶٬۸۲۲ تومان را فعال‌تر می‌کند.

سناریوی اصلاحی:
کاهش تنش و شکل‌گیری مذاکرات واقعی می‌تواند بخشی از تقاضای احتیاطی ارز را تخلیه کند. در نمودار نیز شکست ۱۸۷ هزار تومان می‌تواند اصلاح را ابتدا به سمت ۱۸۴ هزار و سپس ۱۷۹٬۷۹۴ تومان هدایت کند.

نتیجه‌گیری

از دید گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic، در شرایط فعلی کفه بنیادی بازار همچنان به سمت ریسک صعودی برای دلار و تتر سنگینی می‌کند؛ نه به این معنا که رشد قیمت قطعی است، بلکه به این دلیل که ریسک تحریم‌های جدید، وضعیت نامشخص تنگه هرمز و نبود یک مسیر دیپلماتیک پایدار همچنان پریمیوم ریسک بازار ارز را بالا نگه داشته‌اند.

در نمودار نیز تا زمانی که ۱۸۷ هزار تومان حفظ شود، ساختار صعودی پابرجاست و شکست ۱۹۲ تا ۱۹۳ هزار تومان می‌تواند بازار را برای تست سقف ۱۹۶٬۸۲۲ تومان آماده کند. در مقابل، کاهش محسوس تنش‌های سیاسی مهم‌ترین عاملی است که می‌تواند این سناریوی صعودی را تضعیف کند.

جمع‌بندی فعلی: ریسک بنیادی صعودی | روند تکنیکال صعودی | مقاومت کلیدی ۱۹۲–۱۹۶.۸ هزار | حمایت کلیدی ۱۸۷ هزار تومان.