نفت و طلا؛ آخرین وضعیت بازار در سایه تنش ایران و آمریکا

بازارهای جهانی در شرایط فعلی درگیر یک کشمکش مهم میان ریسک ژئوپلیتیکی خاورمیانه و تغییر انتظارات نسبت به سیاست پولی آمریکا هستند. در معاملات امروز، چهارشنبه ۱۹ اوت ۲۰۲۶، دلار آمریکا در برابر بخش مهمی از ارزهای اصلی تضعیف شده، در حالی که کاهش بازده اوراق خزانه و انتظار برای انتشار صورت‌جلسه فدرال رزرو، توجه معامله‌گران را دوباره به مسیر نرخ بهره آمریکا برگردانده است. هم‌زمان، بن‌بست میان ایران و آمریکا و اختلاف بر سر وضعیت تنگه هرمز همچنان بازار انرژی را تحت فشار نگه داشته و نفت برای چهارمین جلسه متوالی رشد کرده است.

بنابراین بازار در حال حاضر یک پیام کاملاً دوگانه دارد: ریسک جنگ و انرژی به نفع نفت و دارایی‌های امن است، اما ضعف داده‌های اقتصادی آمریکا و کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره، فشار را روی دلار افزایش داده است. همین تضاد باعث شده رفتار طلا و جفت‌ارزها نسبت به گذشته پیچیده‌تر شود.

نفت و انرژی؛ مهم‌ترین محرک فعلی بازار

در شرایط فعلی، نفت همچنان مهم‌ترین متغیر بنیادی برای تحلیل بازارهای جهانی است. اختلاف میان تهران و واشنگتن درباره مذاکرات و وضعیت تنگه هرمز باعث شده بازار نتواند با اطمینان ریسک عرضه انرژی را کنار بگذارد.

امروز نیز قیمت نفت افزایش یافته و گزارش‌های بازار از نزدیک شدن نفت برنت به محدوده بالای ۹۰ دلار حکایت دارند. دلیل اصلی این حرکت، تنها افزایش تقاضای جهانی نیست؛ بلکه پرمیوم ژئوپلیتیکی ناشی از احتمال اختلال در عرضه و حمل‌ونقل انرژی است

نکته مهم اینجاست که اگر اختلاف ایران و آمریکا ادامه پیدا کند و وضعیت هرمز نامشخص باقی بماند، بازار نفت می‌تواند همچنان ریسک عرضه را در قیمت‌ها لحاظ کند. در مقابل، هرگونه توافق معتبر که امنیت مسیرهای انرژی را تضمین کند، می‌تواند بخش قابل‌توجهی از این پرمیوم را از نفت خارج کند.

از دید بنیادی، نفت در حال حاضر مهم‌ترین متغیر تورمی بازار است. ماندگاری قیمت انرژی در سطوح بالا می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، تولید و مصرف را افزایش داده و در نهایت سیاست بانک‌های مرکزی را تحت تأثیر قرار دهد.

طلا؛ کاهش بازده اوراق به کمک طلا آمده است

طلا امروز رفتار متفاوتی نسبت به نفت دارد. با وجود تداوم تنش‌های خاورمیانه، عامل اصلی حمایت فعلی طلا بیشتر از سمت کاهش بازده اوراق خزانه و تغییر انتظارات نرخ بهره فدرال رزرو می‌آید.

طلا در معاملات امروز حدود ۰.۶ درصد رشد کرده و دوباره در محدوده ۴۳۵۰ دلار قرار گرفته است. بازار اکنون منتظر صورت‌جلسه نشست قبلی فدرال رزرو است تا مشخص شود اعضای بانک مرکزی درباره مسیر نرخ بهره چه دیدگاهی داشته‌اند.

از طرف دیگر، داده‌های اخیر آمریکا نشانه‌هایی از نرم شدن بازار کار و کاهش فشارهای تورمی نشان داده‌اند. همین موضوع باعث شده انتظارات برای افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر کاهش پیدا کند. در نتیجه، هزینه فرصت نگهداری طلا کمتر شده است.

با این حال، یک ریسک مهم همچنان بالای سر طلا قرار دارد: اگر نفت به دلیل تشدید بحران خاورمیانه رشد بیشتری کند، فشار تورمی می‌تواند مجدداً افزایش یابد و دست فدرال رزرو را برای کاهش نرخ بهره ببندد.

بنابراین چشم‌انداز بنیادی طلا در کوتاه‌مدت کاملاً به دو متغیر وابسته است: مسیر بازده اوراق آمریکا و شدت بحران خاورمیانه.

شاخص دلار؛ فعلاً تحت فشار سیاست پولی آمریکا

شاخص دلار امروز تحت فشار قرار گرفته است. کاهش بازده اوراق خزانه و کاهش انتظارات بازار برای افزایش نرخ بهره فدرال رزرو، مزیت بازدهی دلار را کاهش داده است.

داده‌های امروز نشان می‌دهد شاخص دلار به محدوده ۹۹.۴ رسیده و یورو و پوند در برابر آن تقویت شده‌اند. بازار منتظر صورت‌جلسه فدرال رزرو است تا مشخص شود آیا در میان اعضای بانک مرکزی اختلاف نظر درباره ادامه سیاست انقباضی وجود دارد یا خیر.

در طرف دیگر، تنش ایران و آمریکا همچنان یک عامل حمایتی برای دلار محسوب می‌شود. در صورت تشدید درگیری، تقاضا برای دلار به عنوان ارز ذخیره و پناهگاه امن می‌تواند دوباره افزایش پیدا کند.

بنابراین در حال حاضر دلار بین دو نیروی متضاد قرار گرفته است:

ضعف داده‌های اقتصادی و کاهش انتظارات نرخ بهره → فشار نزولی

تنش خاورمیانه و افزایش ریسک جهانی → حمایت از دلار

همین وضعیت احتمالاً باعث می‌شود شاخص دلار در کوتاه‌مدت بسیار حساس به اخبار اقتصادی و سیاسی باقی بماند.

EUR/USD؛ یورو از ضعف دلار فرصت گرفته است

یورو در شرایط فعلی از کاهش ارزش دلار حمایت دریافت کرده است. با این حال، رشد یورو صرفاً نتیجه ضعف دلار نیست.

اگر بحران خاورمیانه باعث افزایش شدید قیمت انرژی شود، اروپا به دلیل وابستگی بالاتر به واردات انرژی با افزایش هزینه تولید و فشار تورمی مواجه خواهد شد. این موضوع می‌تواند رشد اقتصادی منطقه یورو را محدود کند.

در مقابل، اگر تنش ایران و آمریکا کاهش پیدا کند و نفت عقب‌نشینی کند، فشار انرژی بر اروپا کاهش یافته و فضای بنیادی یورو بهتر خواهد شد.

بنابراین برای EUR/USD، آینده مذاکرات ایران و آمریکا و مسیر نفت به اندازه سیاست بانک مرکزی اروپا اهمیت پیدا کرده است.

GBP/USD؛ پوند در حال استفاده از ضعف دلار

پوند در روزهای اخیر عملکرد نسبتاً خوبی داشته و امروز نیز دلار ضعیف‌تر به آن فضا داده است. داده‌های تورمی بریتانیا نیز در محدوده‌ای قرار گرفته‌اند که فعلاً به بانک مرکزی انگلستان اجازه می‌دهد برای تغییر سیاست پولی عجله نکند.

اما یک تهدید مهم برای پوند وجود دارد: نفت گران.

اگر انرژی همچنان گران بماند، تورم بریتانیا می‌تواند سرسخت‌تر شود و هم‌زمان فشار بر رشد اقتصادی افزایش پیدا کند. بنابراین پوند در شرایط فعلی از ضعف دلار سود می‌برد، اما رشد آن در برابر شوک انرژی آسیب‌پذیر است.

USD/JPY؛ ین در حال بازگشت به کانون توجه

ین ژاپن امروز در برابر دلار تقویت شده و از محدوده حساس قبلی فاصله گرفته است.

علت مهم این حرکت، کاهش بازده اوراق آمریکا و کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره فدرال رزرو است. هرچه اختلاف بازدهی میان آمریکا و ژاپن کمتر شود، جذابیت معاملات خرید دلار در برابر ین کاهش پیدا می‌کند.

از طرف دیگر، افزایش ریسک ژئوپلیتیکی نیز می‌تواند تقاضا برای ین به عنوان دارایی امن را افزایش دهد.

در نتیجه، USD/JPY در شرایط فعلی به‌شدت به بازده اوراق آمریکا، سیاست بانک مرکزی ژاپن و اخبار خاورمیانه حساس است.

AUD/USD؛ حساس به ریسک جهانی و چین

دلار استرالیا همچنان در دسته ارزهای حساس به ریسک قرار دارد. زمانی که سرمایه‌گذاران از دارایی‌های پرریسک فاصله می‌گیرند، AUD معمولاً تحت فشار قرار می‌گیرد.

از طرف دیگر، استرالیا ارتباط بسیار نزدیکی با اقتصاد چین و بازار کالاها دارد. اگر تنش‌های خاورمیانه کاهش پیدا کند و بازارهای جهانی وارد فاز ریسک‌پذیری شوند، AUD می‌تواند از این تغییر فضای سرمایه‌گذاری سود ببرد.

اما ادامه رشد نفت و افزایش نگرانی‌های تورمی جهانی می‌تواند اشتهای ریسک را کاهش دهد.

USD/CAD؛ تقابل مستقیم دلار و نفت

USD/CAD در شرایط فعلی یکی از جفت‌ارزهای بسیار مهم بازار است، زیرا مستقیماً از بازار نفت تأثیر می‌گیرد.

افزایش قیمت نفت معمولاً از دلار کانادا حمایت می‌کند، زیرا کانادا صادرکننده مهم انرژی است. بنابراین اگر رشد نفت ادامه پیدا کند، می‌تواند فشار نزولی بر USD/CAD ایجاد کند.

اما از طرف دیگر، در صورت تشدید شدید بحران ایران و آمریکا، تقاضا برای دلار به عنوان دارایی امن می‌تواند افزایش پیدا کند.

بنابراین این جفت‌ارز عملاً محل برخورد دو نیروی قدرتمند است:

نفت بالاتر → حمایت از CAD

ریسک ژئوپلیتیکی شدیدتر → حمایت از USD

به همین دلیل USD/CAD در روزهای آینده می‌تواند یکی از حساس‌ترین جفت‌ارزها به اخبار خاورمیانه باشد.

فدرال رزرو؛ متغیر تعیین‌کننده بازار

در شرایط فعلی، حتی اخبار خاورمیانه نیز در نهایت از مسیر تورم و نرخ بهره بر بازار فارکس اثر می‌گذارند.

داده‌های اخیر آمریکا باعث شده معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر را نسبت به هفته قبل کاهش دهند. در حال حاضر بازار تقریباً با احتمال بالاتری روی حفظ نرخ‌ها تمرکز کرده و همین تغییر انتظارات به تضعیف دلار کمک کرده است.

اما اگر نفت به دلیل ادامه بحران ایران و آمریکا رشد بیشتری داشته باشد، داستان می‌تواند تغییر کند. افزایش انرژی یعنی افزایش ریسک تورمی و این مسئله می‌تواند انتظارات نرخ بهره را دوباره به سمت سیاست سختگیرانه‌تر ببرد.

بنابراین نفت و فدرال رزرو در شرایط فعلی دو متغیر به‌شدت به هم وابسته‌اند.

سناریوی بنیادی بازار در کوتاه‌مدت

در شرایط فعلی سه سناریو اهمیت بیشتری دارند.

سناریوی اول؛ کاهش تنش ایران و آمریکا

در صورت شکل‌گیری توافق یا کاهش واقعی تنش، احتمالاً نفت بخشی از پرمیوم ژئوپلیتیکی خود را از دست می‌دهد. در این شرایط تقاضای امن برای دلار و طلا کاهش پیدا می‌کند و ارزهای ریسکی‌تر مانند یورو، پوند و دلار استرالیا فضای بهتری پیدا می‌کنند.

سناریوی دوم؛ ادامه بن‌بست

اگر مذاکرات همچنان مبهم باقی بماند، بازار احتمالاً در همین وضعیت نوسانی ادامه خواهد داد. نفت حمایت خود را حفظ می‌کند، دلار بین تقاضای امن و فشار ناشی از انتظارات نرخ بهره نوسان می‌کند و طلا نیز از ترکیب ریسک ژئوپلیتیکی و کاهش بازده اوراق حمایت خواهد گرفت.

سناریوی سوم؛ تشدید دوباره درگیری

این سناریو بیشترین ریسک را برای بازار ایجاد می‌کند. در صورت گسترش درگیری یا ایجاد اختلال جدی در مسیرهای انرژی، نفت می‌تواند جهش بیشتری داشته باشد، انتظارات تورمی بالا برود و تقاضا برای دلار افزایش پیدا کند.

در چنین شرایطی، ارزهای پرریسک‌تر مانند AUD و تا حدی EUR و GBP آسیب‌پذیرتر خواهند بود.

جمع‌بندی نهایی

بازارهای فارکس در حال حاضر در یک نقطه بسیار حساس قرار دارند. تنش ایران و آمریکا همچنان مهم‌ترین ریسک ژئوپلیتیکی بازار است، اما در کنار آن مسیر نرخ بهره فدرال رزرو نیز اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است.

نفت به دلیل نگرانی درباره عرضه و وضعیت تنگه هرمز همچنان تحت حمایت قرار دارد و افزایش آن می‌تواند فشار تورمی جهانی را بالا نگه دارد. در مقابل، طلا امروز از کاهش بازده اوراق آمریکا و کاهش انتظارات افزایش نرخ بهره حمایت گرفته است. دلار نیز با وجود نقش پناهگاه امن، فعلاً تحت فشار کاهش انتظارات برای سیاست پولی سختگیرانه‌تر قرار دارد.

در بازار ارز، یورو و پوند از ضعف اخیر دلار بهره گرفته‌اند، ین از کاهش بازدهی آمریکا حمایت دریافت کرده و دلار استرالیا همچنان به وضعیت ریسک جهانی و اقتصاد چین وابسته است. در USD/CAD نیز قیمت نفت مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده سمت حرکت جفت‌ارز خواهد بود.

در مجموع، تا زمانی که تکلیف تنش ایران و آمریکا و وضعیت تنگه هرمز مشخص نشود، بازار فارکس احتمالاً در محیطی با نوسان بالا باقی خواهد ماند. از نگاه بنیادی، مهم‌ترین زنجیره‌ای که باید در روزهای آینده دنبال شود، «ایران و خاورمیانه → نفت → تورم → فدرال رزرو → دلار → طلا و جفت‌ارزهای اصلی» است.

این جمع‌بندی، نظر و ارزیابی تحلیلگران گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic از شرایط فعلی بازارهای جهانی است.