از شوک نفت و تنگه هرمز تا طلا، فارکس، کریپتو و بورس آمریکا

بازارهای جهانی در پایان این هفته در شرایطی قرار گرفته‌اند که امید به کاهش تنش و باز شدن مسیر مذاکرات ایران و آمریکا همچنان وجود دارد، اما هم‌زمان اتفاقات امنیتی در تنگه هرمز و تهدید علیه مسیرهای انرژی اجازه نداده ریسک ژئوپلیتیکی از قیمت‌ها خارج شود.

در واقع بازار در حال حاضر بین دو سناریوی متضاد حرکت می‌کند: از یک طرف، احتمال پیشرفت مذاکرات می‌تواند به معنی کاهش ریسک جنگ، افزایش عرضه انرژی و برگشت سرمایه به سمت سهام و دارایی‌های پرریسک باشد؛ از طرف دیگر، ادامه تنش‌های دریایی و موضع سخت آمریکا درباره محاصره ایران نشان می‌دهد که هنوز نمی‌توان پایان بحران را قطعی دانست. گزارش‌های امروز از ادامه بن‌بست در مذاکرات و تهدید آمریکا برای حفظ محاصره دریایی ایران حکایت دارد؛ هم‌زمان درباره حمله به دو شناور مرتبط با انرژی امارات در تنگه هرمز نیز گزارش شده است.

بنابراین از دید گروه مالی و تحلیلی ایگل، مهم‌ترین نکته برای تحلیل بازار امروز این است که بازار دیگر فقط به «جنگ یا صلح» واکنش نشان نمی‌دهد؛ بلکه به این موضوع واکنش نشان می‌دهد که آیا تنش‌ها واقعاً می‌توانند جریان انرژی و تجارت جهانی را مختل کنند یا خیر.

نفت و انرژی؛ مهم‌ترین متغیر بازار در شرایط فعلی

نفت در هفته گذشته یکی از واضح‌ترین واکنش‌ها را به تحولات ژئوپلیتیکی نشان داده است.

برنت پس از اصلاح تا محدوده ۸۷ دلار، امروز دوباره در واکنش به تشدید تنش‌ها تا حوالی ۸۸.۵ دلار بالا آمده و WTI نیز در محدوده ۸۲.۸ دلار قرار گرفته است. در عین حال، نفت هنوز پایین‌تر از سقف‌های سنگین ماه‌های گذشته قرار دارد؛ یعنی بازار از یک طرف ریسک جنگ را قیمت‌گذاری می‌کند و از طرف دیگر نگران کاهش تقاضای جهانی است.

این نکته بسیار مهم است: رشد مجدد نفت الزاماً به معنای شروع یک روند صعودی جدید و پایدار نیست.

در حال حاضر سه نیروی اصلی با یکدیگر درگیر هستند:

ریسک ژئوپلیتیکی:
هرگونه کاهش تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، حمله به شناورها یا تشدید محاصره می‌تواند مجدداً پریمیوم ریسک را افزایش دهد.

عرضه کافی:
افزایش ذخایر نفت آمریکا و کاهش برآورد رشد تقاضای جهانی از سوی نهادهای انرژی، مانع مهمی در برابر رشد پایدار نفت محسوب می‌شود.

چشم‌انداز توافق:
اگر مذاکرات ایران و آمریکا به توافق عملی منجر شود، بخش مهمی از پریمیوم ژئوپلیتیکی نفت می‌تواند تخلیه شود.

بنابراین سناریوی نفت چیست؟

اگر مذاکرات پیشرفت کند و تردد انرژی در منطقه عادی‌تر شود، احتمال ادامه اصلاح نفت وجود دارد.

اما اگر تنش‌های تنگه هرمز افزایش پیدا کند، حتی در شرایطی که تقاضای جهانی ضعیف باشد، بازار می‌تواند مجدداً نفت را به سمت سطوح بالاتر هدایت کند.

به همین دلیل در شرایط فعلی نفت بیشتر از آنکه بازار عرضه و تقاضا باشد، بازار ریسک ژئوپلیتیکی است.

طلا؛ یکی از مهم‌ترین فرصت‌های بنیادی بازار

طلا در شرایط فعلی یکی از جذاب‌ترین بازارها از نظر بنیادی است.

طلا امروز حوالی ۴۳۵۰ دلار در هر اونس قرار دارد و در روزهای اخیر به بالاترین سطوح دوماهه نزدیک شده است. در عین حال، بخشی از رشد اخیر با شناسایی سود مواجه شده و قیمت از سقف روزانه خود عقب‌نشینی کرده است

اما نکته مهم اینجاست که ساختار بنیادی طلا همچنان چند محرک قدرتمند دارد.

محرک اول؛ ژئوپلیتیک

تا زمانی که درگیری‌ها در خاورمیانه کاملاً پایان پیدا نکرده‌اند، تقاضای پناهگاه امن می‌تواند ادامه داشته باشد.

حتی اگر توافق ایران و آمریکا محتمل‌تر شود، تا زمانی که اجرای آن قطعی نشده باشد، سرمایه‌گذاران همچنان بخشی از سرمایه خود را در طلا نگه می‌دارند.

محرک دوم؛ کاهش فشار نرخ بهره

داده‌های تورمی اخیر آمریکا نسبتاً نرم‌تر از چیزی بوده که بازار از آن می‌ترسید و همین موضوع انتظارات برای سیاست پولی آسان‌تر را تقویت کرده است. در چنین شرایطی، طلا از کاهش احتمالی فشار نرخ بهره سود می‌برد.

محرک سوم؛ تورم انرژی

اگر نفت دوباره رشد کند، فشار تورمی در اقتصاد جهانی افزایش می‌یابد.

این موضوع در نگاه اول برای طلا منفی به نظر می‌رسد، اما اگر بازار به این نتیجه برسد که تورم انرژی پایدار خواهد بود و ریسک اقتصادی افزایش می‌یابد، تقاضا برای طلا می‌تواند بیشتر شود.

بنابراین از دید بنیادی، طلا همچنان یکی از مهم‌ترین دارایی‌های قابل توجه بازار است؛ اما بعد از رشد اخیر، احتمال اصلاح‌های مقطعی و شناسایی سود نیز کاملاً طبیعی است.

بازار فارکس؛ دلار میان دو نیروی متضاد

بازار ارز در شرایط فعلی وضعیت پیچیده‌ای دارد.

از یک طرف، تنش‌های ژئوپلیتیکی معمولاً تقاضا برای دلار را افزایش می‌دهد.

از طرف دیگر، داده‌های اقتصادی اخیر آمریکا باعث شده انتظارات برای سیاست پولی انقباضی‌تر کاهش پیدا کند و همین موضوع بخشی از قدرت دلار را محدود کرده است.

شاخص دلار در محدوده نزدیک ۱۰۰ واحد قرار دارد و هنوز نتوانسته با قدرت از این سطح عبور کند.

در نتیجه، بازار فارکس فعلاً میان ریسک جنگ و انتظارات نرخ بهره در حال نوسان است.

EUR/USD؛ یورو همچنان توان بازیابی دارد

جفت‌ارز EUR/USD در محدوده ۱.۱۵۵ قرار دارد. یورو در روزهای اخیر توانسته در برابر دلار مقاومت کند و در شرایط فعلی، کاهش فشار روی نرخ‌های بهره آمریکا می‌تواند به نفع این جفت‌ارز باشد.

اما یک ریسک مهم همچنان وجود دارد:

نفت گران.

اگر قیمت انرژی مجدداً افزایش شدیدی داشته باشد، اروپا به دلیل وابستگی بیشتر به واردات انرژی می‌تواند آسیب بیشتری ببیند و این موضوع در میان‌مدت برای یورو منفی خواهد بود.

بنابراین برای EUR/USD، کاهش تنش و نفت پایین‌تر می‌تواند فضای صعودی بهتری ایجاد کند، در حالی که تشدید بحران انرژی می‌تواند دوباره دلار را تقویت کند.

GBP/USD

پوند نیز از کاهش فشار نرخ بهره آمریکا می‌تواند حمایت بگیرد، اما همچنان به داده‌های تورمی و سیاست بانک مرکزی انگلستان حساس است.

اگر دلار تضعیف شود و ریسک جهانی کاهش پیدا کند، پوند ظرفیت ادامه بازیابی دارد؛ اما بازگشت شوک انرژی می‌تواند تورم بریتانیا را بالا ببرد و تصمیم‌گیری بانک مرکزی را دشوار کند.

USD/JPY

ین ژاپن همچنان تحت تأثیر احتمال افزایش نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن قرار دارد.

اما افزایش نفت برای ژاپن که واردکننده بزرگ انرژی است، عامل منفی محسوب می‌شود.

بنابراین در این جفت‌ارز نیز دو نیروی متضاد وجود دارد: احتمال سیاست پولی سخت‌تر در ژاپن از ین حمایت می‌کند، اما شوک انرژی می‌تواند این حمایت را کاهش دهد.

بورس آمریکا؛ بازار هنوز تسلیم ژئوپلیتیک نشده است

یکی از نکات مهم هفته جاری این است که بازار سهام آمریکا برخلاف شدت تنش‌های سیاسی، هنوز وارد فاز فروش سنگین نشده است.

شاخص‌های اصلی آمریکا همچنان نزدیک سقف‌های تاریخی قرار دارند و داده‌های اقتصادی آمریکا، به‌خصوص کاهش فشارهای تورمی، به بازار کمک کرده‌اند.

شاخص S&P 500 در محدوده رکوردی حدود ۷۸۰۰ واحد قرار دارد.

این رفتار نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران سهام فعلاً معتقدند بحران ژئوپلیتیکی الزاماً به یک بحران اقتصادی جهانی تبدیل نخواهد شد.

اما این تعادل شکننده است.

اگر نفت به‌طور پایدار بالاتر برود، هزینه شرکت‌ها افزایش پیدا می‌کند و تورم دوباره بالا می‌رود.

در چنین شرایطی، بازار می‌تواند انتظار کاهش نرخ بهره را عقب بیندازد و ارزش‌گذاری سهام را تحت فشار قرار دهد.

نزدک؛ حساس‌ترین بخش بازار سهام

نزدک از یک طرف از قدرت شرکت‌های فناوری، هوش مصنوعی و رشد سودآوری شرکت‌های بزرگ حمایت می‌شود.

اما از طرف دیگر، ارزش‌گذاری بالاتر سهام فناوری باعث می‌شود این شاخص نسبت به نرخ بهره حساس‌تر باشد.

اگر:

نفت پایین‌تر + تورم پایین‌تر + کاهش نرخ بهره

اتفاق بیفتد، شرایط برای نزدک بسیار مناسب خواهد بود.

اما اگر:

نفت بالاتر + تورم بالاتر + نرخ بهره بالاتر برای مدت طولانی‌تر

اتفاق بیفتد، فشار روی سهام رشدگرا افزایش خواهد یافت.

با این حال، در شرایط فعلی بازار سهام آمریکا هنوز نشانه‌ای از یک خروج سیستماتیک سرمایه نشان نمی‌دهد و همین موضوع یکی از تفاوت‌های مهم شرایط امروز با دوره‌های شدید ریسک‌گریزی است

بازار ارزهای دیجیتال؛ هنوز در مرحله احتیاط

بازار کریپتو برخلاف طلا هنوز نتوانسته از شرایط ریسک‌گریزی جهانی کاملاً خارج شود.

بیت‌کوین امروز حوالی ۶۳۳۰۰ تا ۶۳۵۰۰ دلار معامله می‌شود و در عبور پایدار از محدوده ۶۴ هزار دلار با مشکل مواجه شده است. اتریوم نیز حوالی ۲۱۴۰ دلار قرار دارد.

این رفتار یک پیام بنیادی مهم دارد:

سرمایه هنوز به اندازه کافی برای ورود پرقدرت به کریپتو آماده نیست.

با وجود اینکه داده‌های تورمی آمریکا فضای نسبتاً مناسبی برای دارایی‌های ریسک‌پذیر ایجاد کرده‌اند، ضعف نقدینگی و خروج سرمایه از برخی محصولات سرمایه‌گذاری کریپتو مانع شکل‌گیری یک موج صعودی قدرتمند شده است.

بیت‌کوین

بیت‌کوین در شرایط فعلی بیشتر از طلا به رفتار بازار سهام و نقدینگی جهانی وابسته است.

اگر تنش ایران و آمریکا کاهش پیدا کند، نفت اصلاح شود و بازار سهام آمریکا به رشد خود ادامه دهد، شرایط برای بیت‌کوین نیز بهتر خواهد شد.

اما اگر تنگه هرمز دوباره وارد فاز بحرانی شود و نفت جهش کند، احتمال خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک افزایش خواهد یافت.

اتریوم

اتریوم نسبت به بیت‌کوین حساسیت بیشتری به اشتهای ریسک دارد.

بنابراین در سناریوی کاهش تنش می‌تواند عملکرد بهتری نشان دهد، اما در صورت بازگشت موج ریسک‌گریزی، فشار آن نیز معمولاً بیشتر خواهد بود.

رابطه مهم بازارها در شرایط فعلی

در حال حاضر یک زنجیره بسیار مهم در بازار شکل گرفته است:

توافق ایران و آمریکا → کاهش ریسک انرژی → کاهش نفت → کاهش فشار تورمی → افزایش احتمال کاهش نرخ بهره → رشد سهام و کریپتو

در مقابل:

تشدید درگیری → افزایش ریسک تنگه هرمز → رشد نفت → افزایش تورم → فشار بر نرخ بهره → فشار بر سهام و کریپتو → تقاضای بیشتر برای دارایی‌های امن

این زنجیره در روزهای آینده اهمیت بسیار زیادی خواهد داشت.

چشم‌انداز بازار برای هفته آینده

سناریوی اول؛ پیشرفت مذاکرات

اگر مذاکرات ایران و آمریکا وارد مرحله جدی‌تری شود و نشانه‌ای از بازگشت ثبات در تنگه هرمز دیده شود، انتظار داریم بخشی از ریسک موجود از بازار نفت خارج شود.

در این حالت:

نفت ↓
دلار ↓
طلا →/اصلاح کوتاه‌مدت
نزدک ↑
سهام آمریکا ↑
بیت‌کوین ↑
اتریوم ↑

خواهد بود.

سناریوی دوم؛ ادامه تنش محدود

این سناریو در شرایط فعلی بسیار مهم است.

درگیری ادامه پیدا می‌کند، اما به جنگ گسترده‌تر تبدیل نمی‌شود و مذاکرات نیز کاملاً متوقف نمی‌شود.

در این حالت، بازارها احتمالاً وارد یک دوره نوسان خواهند شد.

نفت بالا اما نوسانی باقی می‌ماند، طلا حمایت می‌شود، دلار در محدوده‌های فعلی نوسان می‌کند و کریپتو و سهام منتظر مشخص شدن نتیجه مذاکرات می‌مانند.

سناریوی سوم؛ شکست مذاکرات و تشدید بحران

این سناریو برای بازارها خطرناک‌تر است.

اگر مذاکرات متوقف شود و هم‌زمان درگیری‌های تنگه هرمز افزایش پیدا کند، نفت می‌تواند مجدداً جهش کند.

در این حالت، احتمالاً:

طلا و دلار تقویت می‌شوند، نفت صعودی می‌شود و بازارهای سهام و کریپتو تحت فشار قرار می‌گیرند.

نتیجه‌گیری از دید گروه مالی و تحلیلی ایگل

از دید گروه مالی و تحلیلی ایگل، بازارهای جهانی در حال حاضر در نقطه‌ای بسیار حساس قرار گرفته‌اند؛ زیرا برای نخستین بار در این دوره، امید به توافق ایران و آمریکا به اندازه‌ای جدی شده که بازار نفت بخشی از پریمیوم جنگ را تخلیه کرده است، اما اتفاقات امنیتی در تنگه هرمز هنوز اجازه نداده این ریسک کاملاً از بازار خارج شود.

به همین دلیل، نفت مهم‌ترین بازار برای رصد شرایط فعلی است. اصلاح نفت در روزهای گذشته نشان داد بازار به احتمال توافق و افزایش عرضه واکنش مثبت داده، اما بازگشت قیمت به محدوده ۸۸ دلار نشان می‌دهد کوچک‌ترین افزایش ریسک در مسیرهای انرژی همچنان می‌تواند خریداران را دوباره وارد بازار کند

در طرف دیگر، طلا در شرایط فعلی از جذابیت بنیادی بالایی برخوردار است. حتی با افزایش امید به توافق، نااطمینانی ژئوپلیتیکی، خرید بانک‌های مرکزی و انتظارات مربوط به سیاست پولی آمریکا همچنان از طلا حمایت می‌کنند. البته بعد از رشد اخیر، اصلاح‌های کوتاه‌مدت و شناسایی سود نباید به‌عنوان پایان روند صعودی تعبیر شوند.

در بازار فارکس، دلار همچنان بین تقاضای پناهگاه امن و کاهش انتظارات برای سیاست پولی سخت‌تر گرفتار است. یورو در صورت کاهش قیمت انرژی فضای بهتری خواهد داشت، در حالی که نفت بالاتر می‌تواند دوباره به اقتصاد اروپا فشار وارد کند.

در بورس آمریکا، شرایط فعلاً نسبتاً قدرتمند است و بازار هنوز توانسته ریسک ژئوپلیتیکی را جذب کند؛ اما نفت بالای ۸۵ تا ۹۰ دلار برای مدت طولانی می‌تواند به یکی از مهم‌ترین تهدیدهای ادامه این روند تبدیل شود.

در بازار کریپتو نیز هنوز باید با احتیاط نگاه کرد. بیت‌کوین در محدوده ۶۳ تا ۶۴ هزار دلار درگیر مقاومت است و اتریوم نیز هنوز به یک موج قدرتمند ورود سرمایه نیاز دارد. در صورت کاهش تنش و بهبود نقدینگی، این بازار ظرفیت رشد دارد، اما در صورت شکست مذاکرات و جهش مجدد نفت، کریپتو می‌تواند یکی از اولین بازارهایی باشد که با خروج سرمایه مواجه می‌شود.

جمع‌بندی نهایی ایگل این است که بازارها فعلاً در حالت «انتظار برای تعیین تکلیف» قرار دارند.
نه توافق به‌طور کامل قیمت‌گذاری شده و نه جنگ و بحران انرژی پایان یافته است. بنابراین هر خبر درباره مذاکرات ایران و آمریکا، تنگه هرمز، جریان نفتکش‌ها و سیاست پولی آمریکا می‌تواند در کوتاه‌مدت باعث جابه‌جایی سریع سرمایه بین نفت، طلا، دلار، سهام و کریپتو شود.

از نگاه گروه مالی و تحلیلی ایگل، تا زمانی که توافق از مرحله خبر و مذاکره عبور نکرده و به ثبات عملی در منطقه تبدیل نشده است، نباید ریسک ژئوپلیتیکی را تمام‌شده فرض کرد؛ اما اگر توافق عملی شود، یکی از مهم‌ترین فرصت‌های چرخش سرمایه از دارایی‌های امن به سمت سهام، نزدک و ارزهای دیجیتال می‌تواند شکل بگیرد.