بازارهای جهانی امروز در شرایطی قرار گرفته‌اند که ریسک ژئوپلیتیکی دوباره به مهم‌ترین محرک قیمت‌ها تبدیل شده است. تشدید درگیری مستقیم میان آمریکا و ایران در روزهای اخیر، افزایش نگرانی درباره امنیت تنگه هرمز و فشارهای جدید بر صادرات انرژی ایران، باعث شده سرمایه‌گذاران دوباره احتمال یک شوک انرژی را جدی‌تر در نظر بگیرند.

در همین شرایط، بازارها با یک تناقض مهم مواجه هستند؛ از یک طرف احتمال گسترش جنگ می‌تواند نفت و دارایی‌های امن را بالا ببرد، اما از طرف دیگر افزایش شدید هزینه انرژی می‌تواند تورم جهانی را بیشتر کرده و دست بانک‌های مرکزی را برای کاهش نرخ بهره ببندد.

از نگاه گروه مالی و تحلیلی ایگل، در شرایط فعلی باید بازارها را به‌صورت زنجیره‌ای بررسی کرد؛ زیرا مسیر نفت مستقیماً روی تورم، نرخ بهره، دلار، سهام و در نهایت کریپتو اثر می‌گذارد.

نفت و انرژی؛ اصلی‌ترین برنده ریسک ژئوپلیتیکی

نفت در حال حاضر مهم‌ترین بازار برای دنبال کردن تحولات جنگ است.

برنت امروز حوالی ۹۵ دلار و WTI حوالی ۹۱ دلار معامله می‌شوند و هر دو در مسیر ثبت رشد هفتگی قابل توجه قرار گرفته‌اند. برنت طی هفته حدود ۶.۵ درصد و WTI حدود ۸.۸ درصد رشد کرده‌اند.

علت اصلی این رشد، افزایش نگرانی درباره امنیت عرضه نفت از خاورمیانه و تنگه هرمز است؛ مسیری که بخش بسیار بزرگی از تجارت جهانی نفت و LNG از آن عبور می‌کند.

نکته مهم این است که هنوز اختلال کامل در جریان نفتکش‌ها اتفاق نیفتاده، اما کاهش قابل توجه تردد کشتی‌ها نشان می‌دهد بازار ریسک واقعی اختلال عرضه را قیمت‌گذاری کرده است.

از طرف دیگر، حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه نیز فشار مضاعفی بر بازار انرژی وارد کرده است.

چشم‌انداز نفت

اگر درگیری در هرمز تشدید شود، احتمال حرکت نفت به سمت ۱۰۰ دلار و حتی بالاتر کاملاً جدی خواهد بود.

اما اگر مذاکرات سیاسی دوباره فعال شود و امنیت کشتیرانی بهبود پیدا کند، بخشی از پریمیوم جنگ می‌تواند به‌سرعت از قیمت نفت خارج شود.

بنابراین در شرایط فعلی نفت بیش از هر چیز به شدت درگیری و امنیت مسیرهای انتقال انرژی وابسته است.

طلا؛ پناهگاه امن در میان جنگ و تورم

طلا امروز حوالی ۴۴۷۰ دلار در هر اونس قرار دارد و همچنان در سطوح بسیار بالایی معامله می‌شود. با وجود فشارهای مقطعی، قیمت طلا طی یک ماه اخیر بیش از ۵ درصد رشد کرده و نسبت به سال گذشته نیز رشد قابل توجهی داشته است.

از نظر بنیادی، جنگ آمریکا و ایران همچنان یک عامل حمایتی برای طلاست.

اما مسئله مهم‌تر این است که بازار طلا اکنون با دو نیروی متضاد مواجه شده است:

جنگ و نااطمینانی → افزایش تقاضای طلا

نفت گران و تورم → احتمال نرخ بهره بالاتر → فشار روی طلا

بنابراین اگر نفت به رشد خود ادامه دهد، ممکن است در کوتاه‌مدت شاهد نوسان شدید طلا باشیم.

با این حال، تا زمانی که جنگ، نگرانی‌های مالی آمریکا و نااطمینانی اقتصادی وجود داشته باشد، سناریوی بنیادی طلا همچنان قدرتمند باقی می‌ماند.

دلار و بازار فارکس؛ بازار در انتظار داده‌های اشتغال آمریکا

شاخص دلار امروز در شرایط حساسی قرار دارد.

بازار در کنار جنگ، منتظر داده‌های اشتغال آمریکا است و همین داده می‌تواند انتظارات مربوط به نرخ بهره فدرال رزرو را تغییر دهد.

اظهارات اخیر کریستوفر والر باعث شده بخشی از بازار احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را کاهش دهد؛ احتمال افزایش نرخ که پیش‌تر حدود ۶۳ درصد بود، به حوالی ۵۰ درصد کاهش پیدا کرده است. این موضوع باعث افت بازدهی اوراق و فشار بر دلار شده است.

در نتیجه، دلار فعلاً از یک طرف از ریسک جنگ حمایت می‌گیرد، اما از طرف دیگر تحت فشار انتظارات نرخ بهره قرار دارد.

EUR/USD

یورو در شرایط فعلی از ضعف نسبی دلار بهره می‌برد، اما افزایش قیمت انرژی برای اقتصاد اروپا یک تهدید جدی است.

اگر نفت در محدوده‌های بالا تثبیت شود، هزینه انرژی و تورم اروپا افزایش پیدا می‌کند و رشد اقتصادی منطقه تحت فشار قرار می‌گیرد.

بنابراین برای EUR/USD، دلار ضعیف‌تر عامل صعودی است، اما نفت گران عامل محدودکننده رشد یورو خواهد بود.

GBP/USD

پوند نیز از کاهش انتظارات افزایش نرخ بهره آمریکا حمایت می‌گیرد، اما بریتانیا هم از افزایش هزینه انرژی آسیب می‌بیند.

در نتیجه مسیر پوند در کوتاه‌مدت به ترکیبی از دلار، نفت و سیاست بانک مرکزی انگلستان وابسته خواهد بود.

USD/JPY

ین ژاپن از احتمال سیاست پولی سخت‌تر بانک مرکزی ژاپن حمایت می‌شود، اما افزایش قیمت انرژی برای اقتصاد واردکننده ژاپن یک عامل منفی است.

به همین دلیل، نوسان USD/JPY می‌تواند در صورت تغییر شدید قیمت نفت افزایش پیدا کند.

فدرال رزرو؛ نفت می‌تواند معادله نرخ بهره را تغییر دهد

یکی از مهم‌ترین موضوعات بازار در شرایط فعلی، رابطه میان نفت و نرخ بهره آمریکا است.

اگر نفت به دلیل جنگ افزایش پیدا کند، تورم هزینه‌ای دوباره بالا می‌رود.

در این صورت فدرال رزرو با یک انتخاب دشوار مواجه می‌شود:

از یک طرف بازار کار ممکن است به سمت ضعف حرکت کند و نیاز به سیاست پولی آسان‌تر ایجاد شود؛ از طرف دیگر افزایش قیمت انرژی می‌تواند تورم را بالا نگه دارد.

داده اشتغال امروز بنابراین اهمیت زیادی دارد. بازار انتظار دارد اشتغال ماه اوت افزایش محدودی داشته باشد و نرخ بیکاری نیز در محدوده حدود ۴.۱ درصد باقی بماند.

داده اشتغال ضعیف‌تر از انتظار → فشار کمتر برای افزایش نرخ بهره → مثبت برای طلا، سهام و کریپتو

داده اشتغال قوی‌تر از انتظار → احتمال سیاست پولی سخت‌تر → حمایت از دلار و فشار بر دارایی‌های ریسک‌پذیر

بورس آمریکا؛ بازار میان جنگ و هوش مصنوعی

بازار سهام آمریکا هنوز کاملاً تسلیم ریسک جنگ نشده است.

در معاملات اخیر، سهام فناوری عملکرد قدرتمندی داشتند و نزدک نیز از کاهش بازدهی اوراق حمایت گرفت. روز پنجشنبه نزدک حدود ۱.۴ درصد رشد کرد و S&P 500 نیز حدود ۱.۱ درصد افزایش داشت.

این موضوع نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران هنوز به رشد سود شرکت‌های فناوری و سرمایه‌گذاری سنگین در هوش مصنوعی امیدوارند.

اما خطر اصلی همچنان نفت و نرخ بهره است.

اگر نفت به بالای ۱۰۰ دلار برگردد و تورم افزایش پیدا کند، بازدهی اوراق می‌تواند دوباره بالا برود و ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری را تحت فشار قرار دهد.

بنابراین نزدک فعلاً در یک نقطه حساس قرار دارد:

کاهش تنش + نفت پایین‌تر + نرخ بهره پایین‌تر = شرایط بسیار مثبت برای نزدک

در مقابل:

تشدید جنگ + نفت بالاتر + تورم بالاتر = فشار بر نزدک

بازار ارزهای دیجیتال؛ مقاومت بیت‌کوین در برابر شوک جنگ

یکی از نکات قابل توجه شرایط فعلی این است که بیت‌کوین برخلاف بسیاری از دوره‌های قبلی، واکنش بسیار شدیدی به تشدید جنگ نشان نداده است.

در آخرین معاملات، بیت‌کوین در محدوده ۷۷ تا ۷۸ هزار دلار قرار دارد و در برابر افزایش ریسک ژئوپلیتیکی مقاومت نسبتاً خوبی نشان داده است.

این رفتار می‌تواند نشان‌دهنده تغییر تدریجی ساختار بازار کریپتو باشد؛ با این حال هنوز نمی‌توان بیت‌کوین را به‌طور کامل یک دارایی امن مانند طلا در نظر گرفت.

بیت‌کوین همچنان به نقدینگی جهانی، نرخ بهره و رفتار بازار سهام وابستگی زیادی دارد.

بیت‌کوین

اگر تنش‌ها کاهش پیدا کنند و بازار به سمت کاهش نرخ بهره حرکت کند، بیت‌کوین می‌تواند از افزایش اشتهای ریسک بهره ببرد.

اما در صورت جهش نفت و افزایش مجدد بازدهی اوراق، احتمال اصلاح بیت‌کوین بالا می‌رود.

اتریوم

اتریوم نسبت به بیت‌کوین حساسیت بیشتری به تغییرات نقدینگی دارد.

بنابراین در سناریوی کاهش جنگ و افزایش نقدینگی، ظرفیت رشد اتریوم می‌تواند بالا باشد؛ اما در سناریوی ریسک‌گریزی، فشار فروش روی آن می‌تواند شدیدتر شود.

بازار انرژی و اقتصاد جهانی؛ خطر رکود تورمی

مهم‌ترین خطر اقتصادی جنگ فعلی، فقط افزایش قیمت نفت نیست.

اگر انرژی برای مدت طولانی گران باقی بماند:

هزینه حمل‌ونقل افزایش پیدا می‌کند.

هزینه تولید بالا می‌رود.

تورم افزایش پیدا می‌کند.

مصرف خانوار کاهش می‌یابد.

و در نهایت رشد اقتصادی ضعیف می‌شود.

این ترکیب می‌تواند اقتصاد جهانی را به سمت رکود تورمی سوق دهد.

به همین دلیل، بازار در هفته‌های آینده باید علاوه بر جنگ، به اثر واقعی افزایش قیمت انرژی بر تورم و رشد اقتصادی توجه کند.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار

در صورت کاهش تنش

اگر مذاکرات دوباره فعال شود و امنیت تنگه هرمز بهبود پیدا کند:

نفت احتمالاً اصلاح می‌کند، طلا ممکن است بخشی از رشد خود را پس بدهد، دلار تضعیف می‌شود و سرمایه می‌تواند به سمت سهام، نزدک و کریپتو حرکت کند.

در صورت ادامه وضعیت فعلی

اگر درگیری‌ها ادامه پیدا کنند اما اختلال گسترده در عرضه نفت رخ ندهد، احتمالاً بازار وارد یک دوره نوسانی می‌شود.

در این سناریو نفت در سطوح بالا باقی می‌ماند، طلا حمایت می‌شود و سهام و کریپتو به داده‌های اقتصادی آمریکا و اخبار جنگ واکنش‌های سریع نشان می‌دهند.

در صورت تشدید جنگ

اگر تنگه هرمز با اختلال جدی‌تری مواجه شود، بازار می‌تواند وارد مرحله جدیدی از شوک انرژی شود.

در این حالت احتمال رشد نفت به بالای ۱۰۰ دلار افزایش پیدا می‌کند و هم‌زمان طلا از تقاضای پناهگاه امن سود می‌برد.

در مقابل، سهام آمریکا و دارایی‌های پرریسک مانند کریپتو می‌توانند با فشار فروش مواجه شوند.

نتیجه‌گیری از دید گروه مالی و تحلیلی ایگل

از دید ، بازارهای جهانی امروز در یکی از حساس‌ترین مراحل این بحران قرار دارند.

در حال حاضر نفت مهم‌ترین دماسنج جنگ است. رشد برنت تا محدوده ۹۵ دلار و WTI تا حوالی ۹۱ دلار نشان می‌دهد بازار ریسک اختلال انرژی را جدی گرفته است. اگر تنگه هرمز وارد مرحله اختلال گسترده شود، احتمال یک موج صعودی جدید در نفت بسیار بالا خواهد رفت.

طلا همچنان از جنگ، نااطمینانی مالی و تقاضای دارایی امن حمایت می‌شود؛ هرچند افزایش بازدهی اوراق و تورم ناشی از انرژی می‌تواند در مقاطعی باعث اصلاح قیمت شود.

دلار فعلاً بین ریسک ژئوپلیتیکی و انتظارات نرخ بهره گرفتار است. نتیجه داده‌های اشتغال آمریکا می‌تواند در کوتاه‌مدت مسیر آن را تغییر دهد.

نزدک و سهام آمریکا هنوز از قدرت فناوری و هوش مصنوعی حمایت می‌شوند، اما افزایش نفت و بازدهی اوراق مهم‌ترین تهدید آنهاست.

و در نهایت، بیت‌کوین و اتریوم نشان داده‌اند که در برابر شوک ژئوپلیتیکی نسبت به گذشته مقاوم‌تر شده‌اند، اما هنوز نمی‌توان آنها را از چرخه نقدینگی و نرخ بهره جدا کرد.

در مجموع، نگاه ما در گروه مالی و تحلیلی ایگل این است که بازار فعلاً در مرحله‌ای قرار دارد که هر خبر درباره جنگ، تنگه هرمز، مذاکرات ایران و آمریکا، قیمت نفت و سیاست فدرال رزرو می‌تواند جریان سرمایه را به‌سرعت تغییر دهد.

بنابراین در این مقطع، مهم‌ترین زنجیره‌ای که باید زیر نظر باشد این است:

جنگ → تنگه هرمز → نفت → تورم → نرخ بهره → دلار → سهام و کریپتو

تا زمانی که این زنجیره از حالت بحرانی خارج نشده، انتظار نوسان بالا در بازارهای جهانی منطقی است و پایان قطعی ریسک ژئوپلیتیکی را نمی‌توان صرفاً بر اساس چند خبر سیاسی فرض کرد.