دلار و تتر پس از پیروزی دموکرات‌ها در کانال ۲۶۱ هزار تومان؛ آیا ریزش قیمت‌ها پایدار می‌ماند؟

پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۵ بازار ارز با روندی کاهشی همراه شده است. دلار صبح امروز در کانال ۲۶۷ تا ۲۶۹ هزار تومان باز شد و بر اساس قیمت اعلام‌شده، در ادامه معاملات به حدود ۲۶۱ هزار تومان رسیده است. نسبت به هفته گذشته، که دلار و تتر نزدیک ۲۷۰ هزار تومان معامله می‌شدند، افتی نزدیک به سه‌ونیم درصد دیده می‌شود. مهم‌ترین عامل این عقب‌نشینی، نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و امیدی است که بازار به کاهش احتمال حمله گسترده پیدا کرده است.

تحولات سیاسی و تهدیدهای آمریکا

دموکرات‌ها در انتخابات ۱۲ آبان کنترل مجلس نمایندگان و سنا را به دست آوردند. این نتیجه در بخش مهمی از افکار عمومی آمریکا به‌عنوان واکنش به جنگ با ایران، تعرفه‌ها و گرانی تفسیر شده است. رهبران دموکرات از اولویت محدود کردن جنگ و بازگرداندن اختیارات کنگره در حوزه تعرفه‌ها سخن گفته‌اند. با این حال نباید اثر سریع آن را بزرگ دید؛ کنگره جدید از ژانویه کار خود را آغاز می‌کند و ترامپ همچنان اختیارات اجرایی و حق وتو را در اختیار دارد.

در همین دوره، ترامپ پیش از انتخابات در پاسخ به پرسش خبرنگاران گفت فعلاً قصد حمله پس از انتخابات را ندارد و توافق با ایران «ممکن است». اما در آستانه رأی‌گیری آمریکا یک تأسیسات ضدهوایی در جزیره قشم را هدف قرار داد و آن را حمله‌ای «کوچک» توصیف کرد. از سوی ایران، پیشنهاد جدید آمریکا «قانع‌کننده» ارزیابی نشده و تهران بر لزوم پاسخ مشخص به هفت شرط خود تأکید دارد. قطر هنوز نسبت به رسیدن به توافقی موقت ابراز امیدواری می‌کند، اما نشانه‌ای از پیشرفت قطعی دیده نمی‌شود. نتانیاهو نیز طبق گزارش‌ها برای از سرگیری حملات فشار می‌آورد. در مجموع، احتمال تنش فوری کمتر شده، ولی ریسک سیاسی از بین نرفته است.

شرایط اقتصادی و تحریم‌ها

فشار اقتصادی بر ایران همچنان پابرجاست. محاصره دریایی آمریکا و تحریم‌های مالی برداشته نشده و پیش‌تر برآورد شده بود که صادرات نفت ایران به سطحی بسیار پایین رسیده است. این یعنی عرضه ارز نفتی محدود می‌ماند و بازار برای حفظ ثبات به مدیریت و انتظارات متکی است. در سوی دیگر، قیمت جهانی نفت پس از نتیجه انتخابات افت کرده و برنت حدود ۱۰۴ دلار گزارش شده است، چون سرمایه‌گذاران احتمال خروج آمریکا از جنگ را بیشتر دیده‌اند. این افت قیمت نفت برای ایران به معنای تقویت ریال نیست، زیرا مشکل اصلی نه قیمت نفت، بلکه امکان فروش آن است.

فاصله دلار آزاد با نرخ حواله مرکز مبادله، که امروز حدود ۱۸۹ هزار تومان است، همچنان قابل توجه است و نشان می‌دهد بازار آزاد بخش بزرگی از ریسک و انتظارات تورمی را در قیمت خود دارد.

چشم‌انداز دلار و تتر

تتر معمولاً زودتر از دلار نقدی به خبرها واکنش نشان می‌دهد و نشانه‌ای از انتظارات معامله‌گران است؛ اما همیشه دقیقاً با دلار آزاد برابر نیست. ریزش اخیر بیشتر ناشی از کاهش ریسک حمله فوری و فروش هیجانی است، نه بهبود بنیادهای اقتصادی ایران. به همین دلیل پایداری آن به نتیجه مذاکرات وابسته است. در نبود چارت به‌روز، این تحلیل صرفاً بنیادی است و سطح یا هدف قیمتی مشخص نمی‌کند.

در سناریوی تشدید تنش، یعنی شکست مذاکرات، حمله جدید یا تحریم‌های سخت‌تر، فشار صعودی بر دلار و تتر دوباره برمی‌گردد و بخشی از ریزش اخیر می‌تواند جبران شود. در سناریوی ادامه وضعیت فعلی، با ادامه میانجی‌گری قطر و بدون تصمیم قطعی، بازار احتمالاً با نوسان‌های کوتاه‌مدت و حول قیمت‌های فعلی حرکت می‌کند. در سناریوی کاهش تنش، توافق موقت یا پیشرفت قابل اتکا در مذاکرات می‌تواند به ادامه اصلاح قیمت‌ها کمک کند، هرچند تحریم‌ها و کمبود منابع ارزی به‌سرعت برطرف نمی‌شوند. هیچ‌یک از این سناریوها قطعی نیست.

نتیجه‌گیری | Eagle Economic

از نگاه تحلیلگران گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic، پیروزی دموکرات‌ها فشار سیاسی بر ترامپ را بیشتر کرده و از احتمال یک حمله بزرگ فوری کاسته است، اما هنوز تغییری بنیادی در وضعیت ایران و آمریکا ایجاد نکرده است. تا زمانی که توافقی مشخص و قابل اجرا به دست نیاید و تحریم‌ها و محدودیت درآمد نفتی ادامه داشته باشد، ریزش قیمت دلار و تتر را باید شکننده دانست. در روزهای آینده این موارد را باید دنبال کرد: پاسخ نهایی ایران به پیشنهادهای میانجی‌ها، موضع ترامپ و نتانیاهو درباره حمله، وضعیت امنیت تنگه هرمز، اخبار تحریمی جدید و رفتار بانک مرکزی در مدیریت بازار.