هفته گذشته برای بازار ارز ایران هفته‌ای عادی نبود. ادامه درگیری مستقیم ایران و آمریکا، افزایش فشار بر مسیرهای تجاری و نفتی، تشدید محدودیت‌های مربوط به تنگه هرمز و ادامه تحریم‌های آمریکا، ریسک اقتصادی ایران را همچنان بالا نگه داشته است. در همین هفته، فشار تحریمی آمریکا علیه بخش‌هایی از اقتصاد ایران ادامه پیدا کرد و محدودیت‌های جدیدی نیز علیه بخش هوانوردی و شبکه‌های مرتبط با ایران اعمال شد.

از طرف دیگر، در روزهای اخیر نشانه‌هایی از تلاش برای مذاکره و کاهش تنش نیز دیده شده و ترامپ گفته ایران مستقیماً برای توافق با آمریکا تماس گرفته است. همین موضوع باعث شده بازار هم‌زمان دو سناریوی کاملاً متفاوت را قیمت‌گذاری کند: ادامه جنگ و فشار اقتصادی، یا حرکت تدریجی به سمت مذاکره و کاهش تنش.

وضعیت بنیادی تتر و دلار

مهم‌ترین مسئله برای بازار تتر، همچنان ریسک کاهش جریان واقعی ارز به اقتصاد ایران است. وقتی تحریم‌ها شدیدتر می‌شوند و انتقال پول، صادرات و تجارت خارجی دشوارتر می‌شود، بازار نسبت به آینده عرضه ارز حساس‌تر خواهد شد.

در این میان، تنگه هرمز اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است. آمارهای اخیر نشان می‌دهد عبور کشتی‌های تجاری از این مسیر به‌شدت کاهش پیدا کرده و همین مسئله ریسک صادرات انرژی و تجارت منطقه را افزایش داده است. در مقطعی حتی تعداد عبور کشتی‌ها به چند فروند در روز رسیده است.

این اتفاق برای ایران اهمیت دوگانه دارد؛ از یک طرف افزایش ریسک انرژی می‌تواند قیمت نفت را بالا ببرد، اما از طرف دیگر، اگر محدودیت حمل‌ونقل و تحریم‌ها ادامه پیدا کند، درآمد نفتی لزوماً با سرعت کافی به منابع ارزی قابل‌استفاده در داخل تبدیل نمی‌شود.

نفت و اثر آن بر بازار ایران

یکی از اتفاقات مهم هفته گذشته، باقی ماندن قیمت نفت در سطوح بالای تاریخی در نتیجه نگرانی درباره عرضه منطقه بود. درگیری‌های مربوط به نفتکش‌ها و تنگه هرمز باعث شد قیمت نفت در مقاطعی از مرزهای مهم عبور کند.

برای بازار ایران، افزایش قیمت نفت به‌تنهایی نمی‌تواند سیگنال صعودی یا نزولی قطعی برای ریال باشد. مسئله اصلی این است که آیا ایران می‌تواند نفت را صادر کند و درآمد حاصل از آن را با سهولت وارد چرخه اقتصادی کند یا خیر.

در شرایط تحریمی، همین موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

ریسک تورمی و رفتار بازار

جنگ و نااطمینانی معمولاً فقط روی عرضه و تقاضای ارز اثر نمی‌گذارد؛ بلکه انتظارات مردم و فعالان اقتصادی را نیز تغییر می‌دهد.

وقتی چشم‌انداز آینده نامطمئن می‌شود، تقاضا برای دارایی‌هایی که وابستگی کمتری به ریال دارند افزایش پیدا می‌کند. تتر نیز در چنین شرایطی برای بازار ایران اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، چون قیمت آن تقریباً به‌صورت لحظه‌ای انتظارات مربوط به دلار آزاد را منعکس می‌کند.

به همین دلیل، حتی اگر در بعضی روزها خبرهای سیاسی باعث افت تتر شود، تا زمانی که ریسک اصلی اقتصاد ایران کاهش پیدا نکرده باشد، بازار می‌تواند دوباره با افزایش تقاضا مواجه شود.

ارتباط فاندامنتال با چارت تتر

نکته مهم اینجاست که رفتار بنیادی بازار با نمودار نیز تا حد زیادی هماهنگ است.

تتر پس از ثبت سقف تاریخی ۲۴۱٬۱۸۵ تومان وارد اصلاح شده و اکنون حوالی ۲۲۸٬۳۷۰ تومان قرار دارد. این اصلاح در شرایطی اتفاق افتاده که قیمت قبل از آن یک موج صعودی بسیار قدرتمند را تجربه کرده بود.

از نظر تکنیکال، ۲۲۸٬۶۵۲ تومان نخستین حمایت مهم است. پایین‌تر از آن، محدوده ۲۱۹٬۳۴۳ تا ۲۲۰٬۳۲۵ تومان اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا فیبوناچی ۰.۷۸۶ و EMA25 در همین محدوده قرار گرفته‌اند.

در نتیجه، فعلاً افت قیمت را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه تغییر روند دانست. بازار بعد از یک رشد سریع، در حال تخلیه بخشی از هیجان و بررسی قدرت خریداران است.

از طرف دیگر RSI از محدوده بالای ۸۰ فاصله گرفته و اکنون نزدیک ۶۸ قرار دارد. این موضوع نشان می‌دهد بخشی از اشباع خرید تخلیه شده و بازار از نظر مومنتوم نسبت به چند روز قبل متعادل‌تر شده است.

دو نیروی متضاد بازار

در شرایط فعلی، تتر تحت تأثیر دو نیروی اصلی قرار دارد:

عامل صعودی:
ادامه جنگ، تحریم، محدودیت تجارت، ریسک تنگه هرمز و افزایش انتظارات تورمی همچنان می‌توانند تقاضا برای دلار و تتر را بالا نگه دارند.

عامل کاهشی:
هرگونه توافق واقعی، آتش‌بس پایدار، کاهش تنش در تنگه هرمز یا باز شدن مسیر تجارت و انتقال ارز می‌تواند بخشی از ریسک موجود در قیمت دلار و تتر را تخلیه کند.

این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون در همین هفته از یک طرف نشانه‌هایی از تلاش برای مذاکره منتشر شده و از طرف دیگر، عبور کشتی‌ها از هرمز همچنان بسیار محدود باقی مانده است.

سناریوی پیش‌رو

اگر تنش نظامی و فشار تحریمی ادامه پیدا کند، از نظر بنیادی همچنان فشار بیشتری روی ریال و تقاضای دلار و تتر ایجاد می‌شود. در این حالت، بازگشت قیمت به سمت سقف ۲۴۱٬۱۸۵ تومان و تلاش برای شکست آن می‌تواند دوباره مورد توجه بازار قرار بگیرد.

در مقابل، اگر مذاکرات وارد مرحله جدی و قابل‌اتکا شود و وضعیت هرمز نیز به شکل محسوسی عادی‌تر شود، احتمال خروج بخشی از پریمیوم ریسک سیاسی از قیمت تتر وجود دارد. در چنین شرایطی محدوده ۲۲۸٬۶۵۲ و سپس ۲۱۹ تا ۲۲۰ هزار تومان می‌توانند میزان قدرت فروشندگان را مشخص کنند.

نتیجه‌گیری

از دید گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic، فاندامنتال بازار تتر در پایان این هفته همچنان پرریسک و متمایل به فشار صعودی است، اما بازار دیگر فقط بر اساس سناریوی جنگ قیمت‌گذاری نمی‌کند؛ زیرا هم‌زمان نشانه‌هایی از تلاش برای مذاکره نیز وارد معادله شده است.

در نتیجه، اتفاق مهم برای تتر در هفته آینده فقط قیمت دلار یا اخبار روزانه نیست؛ بلکه باید سه موضوع را با دقت دنبال کرد: مسیر جنگ و مذاکرات، وضعیت تنگه هرمز و میزان فشار تحریم‌ها بر جریان واقعی ارز.

از نظر تکنیکال نیز تا زمانی که ۲۱۹ تا ۲۲۰ هزار تومان حفظ شود، ساختار صعودی میان‌مدت همچنان معتبر است. در سمت بالا، ۲۴۱٬۱۸۵ تومان سقف تاریخی و مهم‌ترین نقطه تصمیم بازار است.

جمع‌بندی Eagle Economic: فاندامنتال همچنان پرریسک، روند میان‌مدت صعودی، اما بازار در کوتاه‌مدت وارد فاز اصلاح و تصمیم‌گیری شده است.