تأثیر احتمال توافق ایران و آمریکا بر بازارهای جهانی

بازارهای مالی جهانی در روزهای اخیر بیش از هر زمان دیگری به اخبار سیاسی و دیپلماتیک میان ایران و آمریکا واکنش نشان می‌دهند. افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال دستیابی به یک توافق یا کاهش سطح تنش‌ها، باعث شده سرمایه‌گذاران بخشی از ریسک ژئوپلیتیکی را از قیمت دارایی‌ها خارج کنند. در چنین شرایطی، بازار دیگر تنها به اخبار نظامی توجه ندارد، بلکه پیامدهای اقتصادی توافق احتمالی را نیز ارزیابی می‌کند؛ از جمله تأثیر آن بر بازار انرژی، تورم جهانی، سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی و جریان سرمایه در بازارهای بین‌المللی.

نفت؛ نخستین بازاری که به توافق واکنش نشان می‌دهد

بازار نفت بیشترین حساسیت را نسبت به مذاکرات ایران و آمریکا دارد. اگر احتمال توافق تقویت شود، انتظار بازار برای افزایش عرضه نفت و کاهش ریسک اختلال در صادرات انرژی نیز افزایش می‌یابد. این موضوع می‌تواند فشار صعودی قیمت نفت را کاهش دهد و بخشی از ریسک ژئوپلیتیکی که طی ماه‌های گذشته وارد بازار شده بود، تخلیه شود.

کاهش قیمت انرژی همچنین می‌تواند فشار تورمی را در اقتصادهای بزرگ کاهش دهد و فضای مناسب‌تری برای رشد اقتصادی جهان ایجاد کند. به همین دلیل، معامله‌گران بازار فارکس با دقت روند مذاکرات را دنبال می‌کنند، زیرا تغییرات بازار نفت مستقیماً بر ارزش ارزها اثر می‌گذارد.

طلا؛ کاهش تقاضا برای دارایی‌های امن

طلا در ماه‌های گذشته از افزایش تنش‌های منطقه‌ای و نگرانی سرمایه‌گذاران نسبت به آینده اقتصاد جهانی حمایت قابل‌توجهی دریافت کرد. اما اگر احتمال توافق میان ایران و آمریکا تقویت شود، بخشی از سرمایه‌هایی که برای پوشش ریسک وارد بازار طلا شده‌اند، ممکن است از این بازار خارج شوند.

با کاهش ریسک‌های سیاسی، تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های پرریسک مانند سهام افزایش می‌یابد و این موضوع می‌تواند از شدت تقاضا برای طلا بکاهد. البته عواملی مانند خرید بانک‌های مرکزی، سطح بدهی اقتصادهای بزرگ و سیاست‌های پولی همچنان از قیمت طلا حمایت می‌کنند و مانع تغییر کامل چشم‌انداز بلندمدت این فلز خواهند شد.

شاخص دلار (DXY)

شاخص دلار در چنین شرایطی معمولاً با دو نیروی متضاد روبه‌رو می‌شود. از یک سو، کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی می‌تواند تقاضا برای دلار به‌عنوان دارایی امن را کاهش دهد. از سوی دیگر، اگر اقتصاد آمریکا همچنان عملکرد مطلوبی داشته باشد و فدرال رزرو سیاست پولی محتاطانه خود را حفظ کند، دلار همچنان از حمایت بنیادی برخوردار خواهد بود.

به همین دلیل، در صورت پیشرفت مذاکرات، احتمال کاهش بخشی از قدرت شاخص دلار وجود دارد، اما مسیر اصلی آن همچنان به داده‌های اقتصادی آمریکا و تصمیمات فدرال رزرو وابسته خواهد بود.

EUR/USD

یورو یکی از ارزهایی است که می‌تواند از کاهش تنش‌های خاورمیانه سود ببرد. کاهش قیمت انرژی، فشار بر صنایع اروپایی را کمتر می‌کند و می‌تواند چشم‌انداز رشد اقتصادی منطقه یورو را بهبود ببخشد.

اگر هم‌زمان شاخص دلار تضعیف شود، فضای بنیادی برای تقویت EUR/USD نسبت به هفته‌های گذشته مناسب‌تر خواهد شد.

GBP/USD

پوند نیز از بهبود فضای ریسک جهانی و کاهش تقاضا برای دلار می‌تواند منتفع شود. در صورت آرام‌تر شدن شرایط ژئوپلیتیکی، تمرکز بازار دوباره به سمت داده‌های اقتصادی و سیاست‌های بانک مرکزی انگلستان بازخواهد گشت.

البته روند این جفت‌ارز همچنان به اختلاف سیاست‌های پولی میان بریتانیا و آمریکا وابسته خواهد بود.

USD/JPY

ین ژاپن همانند دلار یکی از دارایی‌های امن بازار محسوب می‌شود. در صورت کاهش تنش‌ها، بخشی از تقاضای سرمایه‌گذاران برای ین نیز کاهش خواهد یافت.

با این حال، اختلاف نرخ بهره میان آمریکا و ژاپن همچنان عامل مهمی در تعیین مسیر این جفت‌ارز باقی خواهد ماند و می‌تواند اثر کاهش ریسک‌های سیاسی را تا حدی خنثی کند.

AUD/USD

دلار استرالیا معمولاً از بهبود فضای اقتصادی جهان و افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های پرریسک حمایت می‌شود. اگر احتمال توافق موجب افزایش خوش‌بینی نسبت به تجارت جهانی و اقتصاد چین شود، AUD/USD می‌تواند از این شرایط سود ببرد.

بهبود بازار کالاها و کاهش نااطمینانی‌های سیاسی نیز از دیگر عوامل مثبت برای این جفت‌ارز خواهند بود.

USD/CAD

کاهش احتمالی قیمت نفت در نتیجه افزایش امید به توافق، می‌تواند بخشی از حمایت بنیادی دلار کانادا را تضعیف کند. در نتیجه، رفتار این جفت‌ارز بیش از هر چیز به واکنش بازار انرژی وابسته خواهد بود.

اگر کاهش قیمت نفت شدید باشد، احتمال تقویت USD/CAD افزایش می‌یابد، اما اگر افت قیمت انرژی محدود باشد، سایر عوامل مانند سیاست‌های پولی دو کشور نقش پررنگ‌تری خواهند داشت.

جمع‌بندی

در شرایط فعلی، بازارهای جهانی بیش از آنکه خود توافق را قیمت‌گذاری کنند، احتمال تحقق توافق را در ارزش دارایی‌ها منعکس می‌کنند. کاهش تنش میان ایران و آمریکا می‌تواند ریسک ژئوپلیتیکی را کاهش دهد، فشار بر بازار انرژی را کمتر کند و فضای سرمایه‌گذاری را به سمت دارایی‌های ریسکی سوق دهد.

در چنین سناریویی، طلا ممکن است بخشی از تقاضای امن خود را از دست بدهد، شاخص دلار با کاهش نسبی تقاضای پناهگاه امن مواجه شود، نفت بخشی از رشد ناشی از ریسک ژئوپلیتیکی را اصلاح کند و جفت‌ارزهایی مانند EUR/USD، GBP/USD و AUD/USD از بهبود فضای ریسک جهانی منتفع شوند. با این حال، مسیر نهایی بازارها همچنان به جزئیات هرگونه توافق، نحوه اجرای آن و هم‌زمان به سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی و داده‌های کلان اقتصادی وابسته خواهد بود.

این جمع‌بندی، دیدگاه تحلیلی کارشناسان گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic درباره شرایط فعلی بازارهای جهانی است.