بازارهای جهانی طی ۷۲ ساعت گذشته بار دیگر وارد فاز «ریسک‌گریزی» شده‌اند. تشدید دوباره تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا، حملات متقابل، افزایش نگرانی درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و تردید نسبت به ادامه روند مذاکرات، باعث شده سرمایه‌گذاران بار دیگر دارایی‌های امن را در اولویت قرار دهند.

در حال حاضر، بازارها بیش از آنکه به داده‌های اقتصادی یا سیاست‌های بانک‌های مرکزی توجه کنند، به اخبار سیاسی و نظامی واکنش نشان می‌دهند. هر خبر جدید از خاورمیانه می‌تواند ظرف چند دقیقه مسیر قیمت نفت، طلا، دلار، سهام و حتی بازار ارزهای دیجیتال را تغییر دهد. گزارش‌های منتشرشده طی امروز نیز نشان می‌دهد درگیری‌ها دوباره شدت گرفته، هرچند همزمان کانال‌های دیپلماتیک هنوز به‌طور کامل بسته نشده‌اند و مذاکرات فنی میان دو طرف ادامه دارد.

بازار انرژی؛ نفت دوباره در مرکز توجه جهان

بزرگ‌ترین واکنش بازارها در بخش انرژی مشاهده شده است.

با افزایش دوباره تنش‌ها در خلیج فارس و نگرانی از امنیت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز، بازار نفت بار دیگر «پریمیوم ریسک ژئوپلیتیکی» را در قیمت‌ها لحاظ کرده است. حتی اگر عرضه نفت هنوز به‌طور گسترده مختل نشده باشد، صرف افزایش احتمال اختلال برای رشد قیمت‌ها کافی است.

بازار اکنون چند سناریو را هم‌زمان ارزیابی می‌کند:

• احتمال کاهش صادرات نفت منطقه در صورت تشدید درگیری‌ها
• افزایش هزینه حمل‌ونقل و بیمه نفتکش‌ها
• احتمال واکنش تولیدکنندگان بزرگ برای جبران کمبود عرضه
• تأثیر افزایش قیمت انرژی بر تورم جهانی

تا زمانی که وضعیت تنگه هرمز و امنیت مسیرهای انرژی به ثبات نرسد، نفت همچنان از حمایت بنیادی برخوردار خواهد بود و نوسانات آن بالا باقی می‌ماند.

طلا؛ بازگشت تقاضا برای دارایی امن

طلا دوباره به یکی از اصلی‌ترین مقاصد سرمایه‌گذاران تبدیل شده است.

هر زمان احتمال گسترش درگیری‌های نظامی افزایش پیدا می‌کند، سرمایه‌های محافظه‌کار از بازارهای پرریسک خارج شده و به سمت طلا حرکت می‌کنند. در شرایط فعلی نیز همین رفتار مشاهده می‌شود.

علاوه بر تنش‌های سیاسی، احتمال افزایش دوباره تورم ناشی از رشد قیمت انرژی نیز از طلا حمایت می‌کند.

در صورتی که بحران گسترش یابد، تقاضا برای طلا می‌تواند همچنان بالا باقی بماند، اما اگر مذاکرات دوباره به مسیر توافق بازگردد، بخشی از این رشد ممکن است اصلاح شود.

بازار فارکس؛ دلار دوباره نقش پناهگاه امن را ایفا می‌کند

در شرایط افزایش ریسک جهانی، شاخص دلار بار دیگر مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است.

افزایش تقاضا برای دلار ناشی از خروج سرمایه از بازارهای پرریسک و حرکت به سمت نقدشونده‌ترین دارایی جهان است.

در مقابل، ارزهایی مانند یورو و ارزهای وابسته به رشد اقتصادی جهانی با فشار بیشتری روبه‌رو شده‌اند؛ زیرا افزایش قیمت انرژی می‌تواند رشد اقتصادی اروپا را بیش از آمریکا تحت تأثیر قرار دهد.

تا زمانی که تنش‌های ژئوپلیتیکی ادامه داشته باشد، دلار از حمایت بنیادی برخوردار خواهد بود.

بازار سهام آمریکا و نزدک؛ افزایش نوسانات

بازار سهام آمریکا در روزهای اخیر با افزایش نوسان مواجه شده است.

مهم‌ترین نگرانی سرمایه‌گذاران عبارت است از:

• افزایش هزینه انرژی برای شرکت‌ها
• احتمال بازگشت فشارهای تورمی
• کاهش تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک
• احتمال کاهش رشد اقتصادی در صورت تداوم بحران

اگر تنش‌ها ادامه پیدا کند، سهام به‌ویژه در بخش‌های حساس به هزینه انرژی می‌تواند تحت فشار باقی بماند، هرچند شرکت‌های بزرگ فناوری همچنان از بنیادهای قوی‌تری نسبت به بسیاری از صنایع سنتی برخوردار هستند.

بازار ارزهای دیجیتال؛ فشار دوباره بر دارایی‌های پرریسک

بازار رمزارزها نیز نسبت به تحولات ژئوپلیتیکی بی‌تفاوت نبوده است.

در دوره‌هایی که ریسک جهانی افزایش پیدا می‌کند، سرمایه‌گذاران معمولاً بخشی از سرمایه خود را از دارایی‌های پرنوسان خارج می‌کنند و این موضوع فشار فروش را در بازار کریپتو افزایش می‌دهد.

بیت‌کوین همچنان تلاش می‌کند تعادل خود را حفظ کند، اما تا زمانی که فضای ریسک‌گریزی در بازارهای جهانی ادامه داشته باشد، احتمال ورود گسترده سرمایه جدید به این بازار محدود خواهد بود.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازارهای جهانی

در هفته پیش‌رو، سه عامل بیشترین تأثیر را بر بازارها خواهند داشت:

• روند درگیری‌ها و احتمال گسترش یا مهار آن
• وضعیت امنیت تنگه هرمز و بازار انرژی
• ادامه یا توقف مذاکرات میان ایران و آمریکا

اگر تنش‌ها تشدید شوند:

• نفت احتمالاً با حمایت بیشتری مواجه خواهد شد.
• طلا می‌تواند دوباره تقاضای قابل توجهی جذب کند.
• دلار در موقعیت قدرتمند باقی می‌ماند.
• بازار سهام و ارزهای دیجیتال تحت فشار خواهند بود.

اما اگر کانال‌های دیپلماتیک فعال بمانند و از گسترش درگیری جلوگیری شود، بخشی از ریسک فعلی از بازارها خارج خواهد شد و احتمال بازگشت سرمایه به دارایی‌های ریسک‌پذیر افزایش می‌یابد.

نتیجه‌گیری

تحلیل ما نشان می‌دهد بازارهای جهانی بار دیگر وارد مرحله‌ای شده‌اند که ژئوپلیتیک مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده روند قیمت‌ها است. در چنین فضایی، سرعت واکنش بازارها به اخبار سیاسی بسیار بیشتر از داده‌های اقتصادی خواهد بود.

در شرایط کنونی:

• نفت از ریسک اختلال در عرضه انرژی حمایت می‌شود.
• طلا دوباره نقش پناهگاه امن سرمایه را ایفا می‌کند.
• دلار از افزایش تقاضای جهانی برای دارایی‌های امن سود می‌برد.
• بازار سهام آمریکا با افزایش نوسانات و احتیاط سرمایه‌گذاران روبه‌رو است.
• بازار ارزهای دیجیتال همچنان تحت فشار فضای ریسک‌گریزی قرار دارد.

از دید گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic (ایگل)، تا زمانی که وضعیت ژئوپلیتیکی خاورمیانه به ثبات نرسد، مدیریت ریسک مهم‌ترین اصل برای فعالان بازارهای مالی خواهد بود و جهت حرکت کوتاه‌مدت اغلب بازارها بیش از هر عامل دیگری به تحولات سیاسی و امنیتی منطقه وابسته خواهد ماند.