ژئوپلیتیک، نفت و دلار در هفته جاری

بازار فارکس در هفته گذشته همچنان تحت تأثیر مستقیم جنگ ایران و آمریکا و پیامدهای آن بر بازار انرژی قرار داشت. با وجود اینکه بخشی از جریان صادرات نفت منطقه در حال بازگشت است، ریسک ژئوپلیتیکی هنوز از بین نرفته و حملات حوثی‌ها، ناامنی مسیرهای دریایی و وضعیت تنگه هرمز همچنان برای بازار اهمیت دارد. در همین شرایط، نفت دوباره به محدوده ۱۰۰ دلار نزدیک شده و نگرانی درباره تورم جهانی را زنده نگه داشته است.

نکته مهم این هفته این است که بازار هم‌زمان با جنگ، به سیاست پولی آمریکا نیز نگاه می‌کند. انتظارات برای افزایش نرخ بهره در ماه اکتبر کاهش پیدا کرده، اما نرخ‌های بلندمدت آمریکا همچنان بالا هستند و همین موضوع باعث شده دلار کاملاً از صحنه خارج نشود.

ژئوپلیتیک؛ هنوز عامل اصلی بازار

شرایط خاورمیانه هنوز به مرحله ثبات نرسیده است. حتی با وجود بازگشت بخشی از صادرات نفت، حمل‌ونقل دریایی و زیرساخت‌های انرژی همچنان با ریسک مواجه هستند.

از طرف دیگر، مواضع سیاسی میان ایران و آمریکا هنوز به توافقی پایدار منجر نشده و همین ابهام باعث شده بازار برای نفت همچنان پریمیوم ریسک در نظر بگیرد.

در واقع بازار اکنون بین دو سناریو در نوسان است:

کاهش تنش → افت ریسک نفت و تقویت ارزهای ریسکی

تشدید درگیری → رشد نفت و افزایش تقاضا برای دلار و دارایی‌های امن

به همین دلیل، هر خبر سیاسی در شرایط فعلی می‌تواند واکنش قابل‌توجهی در بازار ایجاد کند.

نفت؛ همچنان مهم‌ترین محرک

نفت در حال حاضر مهم‌ترین متغیر مشترک میان بازار انرژی، تورم و فارکس است.

برنت امروز دوباره بالای ۱۰۰ دلار قرار گرفته و نگرانی‌های مربوط به اختلال عرضه، در کنار حملات منطقه‌ای، مانع از کاهش پایدار قیمت شده است. در عین حال، بازگشت بخشی از صادرات خلیج فارس باعث شده بازار با کمبود کامل عرضه مواجه نباشد.

بنابراین تا زمانی که وضعیت هرمز و امنیت مسیرهای صادراتی مشخص نشود، احتمالاً نفت در محدوده‌های بالا و با نوسان زیاد باقی خواهد ماند.

این موضوع برای فارکس مهم است، زیرا نفت گران یعنی ریسک تورم بیشتر و در نتیجه فشار بیشتر روی بانک‌های مرکزی برای حفظ نرخ بهره بالا.

دلار آمریکا؛ هنوز دست بالا را دارد

دلار در هفته اخیر با وجود کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره در اکتبر، همچنان قدرتمند باقی مانده است.

دلیل اصلی این است که دلار هم‌ زمان از دو عامل حمایت می‌شود: ریسک ژئوپلیتیکی و بازده بالای اوراق آمریکا.

البته نشانه‌هایی از کاهش فشار برای افزایش نرخ بهره دیده می‌شود؛ احتمال افزایش نرخ در نشست اکتبر طبق قیمت‌گذاری بازار به حدود ۲۰ درصد کاهش یافته، در حالی که یک هفته قبل بسیار بالاتر بود.

بنابراین اگر داده‌های اقتصادی آمریکا ضعیف‌تر شوند، احتمالاً بخشی از قدرت دلار کاهش پیدا می‌کند؛ اما تا زمانی که بحران انرژی و ریسک ژئوپلیتیکی ادامه داشته باشد، تقاضای امن برای دلار همچنان یک پشتوانه مهم خواهد بود.

EUR/USD؛ یورو همچنان آسیب‌پذیر

یورو در شرایط فعلی با دو مشکل مواجه است: قدرت دلار و ریسک انرژی اروپا.

نفت گران برای اقتصاد اروپا فشار بیشتری ایجاد می‌کند و در صورت ادامه بحران، می‌تواند هم تورم را بالا نگه دارد و هم رشد اقتصادی را محدود کند.

بنابراین تا زمانی که بحران انرژی کاهش پیدا نکند، شرایط بنیادی برای صعود قدرتمند EUR/USD چندان مناسب نیست.

البته کاهش تنش ایران و آمریکا می‌تواند این وضعیت را به‌سرعت تغییر دهد.

GBP/USD؛ فشار از سمت دلار و انرژی

پوند نیز شرایط مشابهی دارد. افزایش هزینه انرژی می‌تواند تورم بریتانیا را بالا نگه دارد، اما هم‌زمان به رشد اقتصادی آسیب می‌زند.

بانک مرکزی انگلستان در چنین شرایطی بین دو انتخاب دشوار قرار می‌گیرد: نرخ بهره بالا برای مقابله با تورم یا سیاست نرم‌تر برای حمایت از رشد.

در نتیجه، فعلاً دلار برای GBP/USD دست بالاتر را دارد و مسیر پوند به شدت به روند نفت و سیاست پولی آمریکا وابسته است.

USD/JPY؛ داستان متفاوت ین

در USD/JPY شرایط کمی متفاوت است.

از یک طرف نرخ‌های بالای آمریکا از دلار حمایت می‌کنند، اما از طرف دیگر انتظارات برای افزایش نرخ بهره در ژاپن و حساسیت دولت این کشور نسبت به ضعف ین، مانع از حرکت کاملاً یک‌طرفه دلار شده است.

در صورت افزایش دوباره ریسک جهانی، ین نیز می‌تواند از تقاضای دارایی امن بهره ببرد.

AUD/USD و USD/CAD

AUD/USD همچنان به ریسک جهانی و وضعیت اقتصاد چین حساس است. ادامه جنگ و نفت گران می‌تواند اشتهای سرمایه‌گذاران برای ارزهای پرریسک را کاهش دهد؛ بنابراین تا زمانی که فضای ژئوپلیتیکی آرام نشود، فشار روی دلار استرالیا باقی می‌ماند.

در USD/CAD شرایط متفاوت است. نفت گران از دلار کانادا حمایت می‌کند، اما تقاضای امن برای دلار آمریکا اثر مخالف دارد. به همین دلیل این جفت‌ارز عملاً به میدان رقابت نفت و دلار تبدیل شده است.

طلا؛ جنگ و نرخ بهره در مقابل یکدیگر

طلا همچنان از نااطمینانی ژئوپلیتیکی حمایت می‌گیرد، اما نرخ بهره و بازده اوراق آمریکا مانع از یک حرکت صعودی ساده شده‌اند.

در روزهای اخیر، کاهش بازده اوراق و کمی تضعیف دلار به طلا کمک کرده، اما نرخ‌های بلندمدت آمریکا همچنان بالا هستند و فشار تورمی ناشی از نفت نیز می‌تواند مانع رشد پایدار طلا شود.

بنابراین در شرایط فعلی، برای طلا باید هم جنگ را دید و هم نرخ بهره را؛ یکی به نفع طلاست و دیگری می‌تواند جلوی رشد آن را بگیرد.

جمع‌بندی

در حال حاضر بازار فارکس در یک نقطه حساس قرار دارد. جنگ ایران و آمریکا، وضعیت هرمز و قیمت نفت همچنان مهم‌ترین عوامل ژئوپلیتیکی هستند، اما در کنار آنها سیاست پولی فدرال رزرو نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

اگر تنش‌ها کاهش پیدا کنند، احتمال افت نفت و کاهش تقاضای امن برای دلار وجود دارد و ارزهایی مانند یورو، پوند و دلار استرالیا می‌توانند فضای بیشتری برای رشد پیدا کنند.

اما اگر درگیری تشدید شود یا مسیرهای انرژی دوباره با اختلال جدی مواجه شوند، نفت می‌تواند بالای سطوح فعلی باقی بماند و دلار از ترکیب ریسک‌گریزی و نرخ‌های بهره بالا حمایت شود.

در مجموع، فعلاً سوگیری بنیادی دلار همچنان نسبتاً قدرتمند است، اما قدرت آن قطعی و بدون ریسک نیست؛ زیرا کاهش انتظارات افزایش نرخ بهره آمریکا می‌تواند در صورت آرام شدن شرایط ژئوپلیتیکی، مسیر بازار را تغییر دهد.

این جمع‌بندی، دیدگاه و ارزیابی تحلیلی گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic از شرایط فعلی بازارهای جهانی است.