
دستیار بازارهای مالی ایگل
تحلیل بنیادی تتر و دلار در ایران | بازار در آستانه تصمیمهای بزرگ
بررسی عوامل اقتصادی، سیاسی و ژئوپلیتیکی مؤثر بر نرخ ارز
تحلیل اختصاصی گروه مالی و تحلیلی ایگل
برخلاف تحلیل تکنیکال که رفتار قیمت را بررسی میکند، در تحلیل بنیادی تتر و دلار باید به مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی نگاه کرد؛ از مذاکرات سیاسی گرفته تا تنشهای ژئوپلیتیکی منطقه، وضعیت نقدینگی داخلی، انتظارات تورمی و رفتار سرمایهگذاران.
در شرایط فعلی، تتر و دلار تقریباً با اختلاف اندکی معامله میشوند و همین موضوع نشان میدهد بازار ارز ایران بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر ریسکهای سیاسی و انتظارات آینده قرار گرفته است.
نمودار تکنیکال نیز این موضوع را تأیید میکند؛ زیرا قیمت پس از یک اصلاح چند هفتهای دوباره به سمت مقاومتهای مهم و سقفهای قبلی حرکت کرده است.
مذاکرات ایران و آمریکا؛ مهمترین متغیر بازار
در هفتههای اخیر بخش مهمی از رفتار معاملهگران به اخبار مربوط به مذاکرات و احتمال کاهش یا افزایش تنشها گره خورده است.
بازار ارز در حال حاضر بیش از آنکه به دادههای اقتصادی واکنش نشان دهد، به «احتمال وقوع اتفاقات آینده» واکنش نشان میدهد.
اگر مسیر مذاکرات به سمت کاهش تنش و ایجاد چشمانداز روشنتر حرکت کند:
- انتظارات تورمی کاهش پیدا میکند.
- تقاضای احتیاطی برای دلار و تتر افت میکند.
- بخشی از سرمایههای پارکشده در ارز ممکن است به سمت سایر بازارها حرکت کند.
اما اگر مذاکرات با بنبست یا افزایش اختلافات همراه شود، بازار معمولاً ریسکهای آینده را سریعتر قیمتگذاری میکند.
نقش تنشهای ژئوپلیتیکی منطقه
یکی از مهمترین عوامل رشد دلار و تتر طی ماههای اخیر، افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی در منطقه بوده است.
بازارهای مالی جهان معمولاً نسبت به موارد زیر حساس هستند:
- افزایش تنش میان ایران و آمریکا
- تهدیدهای نظامی متقابل
- تحرکات نظامی در خلیج فارس
- ریسکهای مرتبط با مسیرهای انرژی و تجارت منطقه
در چنین فضایی، معاملهگران داخلی نیز برای پوشش ریسک، تمایل بیشتری به نگهداری ارز نشان میدهند.
نکته مهم این است که حتی زمانی که درگیری مستقیمی رخ نمیدهد، صرف افزایش نااطمینانی میتواند بر انتظارات بازار ارز اثرگذار باشد.
تأثیر جنگها و نااطمینانی جهانی
طی ماههای اخیر نه تنها منطقه خاورمیانه، بلکه بسیاری از بازارهای جهانی نیز تحت تأثیر ریسکهای ژئوپلیتیکی قرار داشتهاند.
یکی از نشانههای این موضوع، رشد قابل توجه طلا در بازارهای جهانی است.
زمانی که سرمایهگذاران جهانی نسبت به آینده اطمینان کمتری دارند، معمولاً به سمت داراییهای امن حرکت میکنند؛ طلا یکی از مهمترین این داراییهاست.
رشد همزمان طلا، دلار جهانی و داراییهای دفاعی نشان میدهد سطح نااطمینانی در اقتصاد جهانی همچنان بالاست.
وضعیت اقتصاد داخلی و انتظارات تورمی
عامل دیگری که نباید نادیده گرفته شود، انتظارات تورمی در داخل کشور است.
حتی در صورت کاهش تنشهای سیاسی، بازار همچنان به متغیرهای زیر توجه دارد:
- رشد نقدینگی
- سیاستهای پولی
- وضعیت بودجه
- تراز تجاری
- درآمدهای ارزی
به همین دلیل بخش مهمی از تقاضای ارز صرفاً ناشی از تحولات سیاسی نیست و ریشه در نگاه فعالان اقتصادی به آینده تورم دارد.
ارتباط تحلیل بنیادی با چارت فعلی
از دید تکنیکال، تتر در نزدیکی مقاومت مهم 179 هزار تومان قرار گرفته و در حال تلاش برای بازگشت به سمت سقف تاریخی است.
جالب اینجاست که این رفتار تکنیکالی با شرایط بنیادی نیز همخوانی دارد.
بازار هنوز موفق نشده ریسکهای سیاسی و ژئوپلیتیکی را بهطور کامل کنار بگذارد و همین مسئله باعث شده خریداران در سطوح بالا همچنان فعال باشند.
به بیان ساده، چارت نشان میدهد معاملهگران هنوز سناریوی افزایش ریسک را کاملاً از قیمت حذف نکردهاند.
سناریوهای بنیادی پیش رو
سناریوی مثبت برای ریال
در صورت:
- پیشرفت مذاکرات
- کاهش تنشهای منطقهای
- افزایش اطمینان فعالان اقتصادی
احتمال کاهش تقاضای سفتهبازانه برای دلار و تتر افزایش مییابد و بازار میتواند وارد فاز اصلاح یا ثبات شود.
سناریوی افزایشی برای دلار و تتر
در صورت:
- تشدید اختلافات سیاسی
- افزایش تهدیدهای متقابل
- رشد نااطمینانی در فضای منطقه
تقاضای پوشش ریسک افزایش پیدا میکند و بازار ارز میتواند بار دیگر به سمت سقفهای تاریخی حرکت کند.
نتیجهگیری
بازار تتر و دلار در شرایط فعلی در نقطهای قرار گرفته که بیش از هر چیز تحت تأثیر انتظارات سیاسی و ژئوپلیتیکی است. از یک سو، مذاکرات و احتمال کاهش تنشها میتواند فشار خرید ارز را کاهش دهد و از سوی دیگر، هرگونه افزایش نااطمینانی یا تشدید ریسکهای منطقهای میتواند دوباره سرمایهها را به سمت دلار و تتر هدایت کند.
در کنار این عوامل، متغیرهای اقتصادی داخلی همچنان نقش مهمی در شکلدهی به روند بلندمدت بازار دارند و به همین دلیل آینده نرخ ارز تنها به یک عامل وابسته نیست، بلکه حاصل برآیند مجموعهای از ریسکهای سیاسی، اقتصادی و روانی بازار است.

