در هفته جاری، ساختار بازارهای جهانی بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر ریسک ژئوپلیتیکی و نااطمینانی انرژی قرار گرفته است. تنش‌های خاورمیانه، حساسیت مسیرهای انتقال نفت، تحرکات نظامی منطقه‌ای و فضای تقابل سیاسی میان قدرت‌های جهانی، موجب شده‌اند سرمایه‌گذاران بار دیگر به سمت دارایی‌های امن متمایل شوند و دارایی‌های ریسک‌پذیر تحت فشار قرار گیرند.

در چنین شرایطی، بازارها دیگر صرفاً با داده‌های تورمی و سیاست‌های پولی حرکت نمی‌کنند؛ بلکه «ریسک سیاسی» به متغیر اصلی ارزش‌گذاری تبدیل شده است. آنچه اکنون شاهد آن هستیم، بازآرایی پرتفوی‌های جهانی بر اساس سناریوهای تنش و احتمال اختلال در عرضه انرژی است.

بازار انرژی؛ محور اصلی تحولات جهانی

نفت خام (برنت و WTI)

در هفته جاری، نفت همچنان در سطوح بالاتر نسبت به میانگین ماه‌های گذشته تثبیت شده و نشان می‌دهد پریمیوم ریسک ژئوپلیتیکی از بازار خارج نشده است.

عوامل بنیادین مؤثر:

۱. ریسک عرضه در خاورمیانه
هرگونه تهدید برای تنگه‌های استراتژیک انتقال انرژی، حتی در حد احتمال، باعث قیمت‌گذاری ریسک در بازار نفت می‌شود. معامله‌گران اکنون سناریوی محدودیت عرضه یا اختلال مقطعی را در نظر دارند.

۲. نگرانی از تحریم‌ها و محدودیت صادرات
بازار انرژی نسبت به هرگونه تغییر در سیاست‌های تحریمی یا محدودیت صادرات منطقه‌ای حساس است، زیرا ذخایر تجاری در سطحی نیست که شوک بزرگ را به راحتی جذب کند.

۳. واکنش تولیدکنندگان بزرگ
در صورتی که تولیدکنندگان اصلی تصمیم به مدیریت عرضه بگیرند، قیمت‌ها می‌تواند در سطوح بالا پایدار بماند.

جمع‌بندی بخش انرژی

در حال حاضر نفت در فاز «ریسک‌محور» معامله می‌شود نه «تقاضامحور». تا زمانی که تنش‌ها کاهش نیابد، کف قیمتی بازار انرژی تقویت شده است.

طلا؛ بازگشت سرمایه به پناهگاه امن

با تشدید نااطمینانی‌های ژئوپلیتیکی، طلا مجدداً در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است. جریان سرمایه به سمت فلزات گرانبها نشان می‌دهد بازار به دنبال پوشش ریسک است.

عوامل بنیادی:

• افزایش تقاضای محافظه‌کارانه

• نگرانی از تورم ناشی از رشد قیمت انرژی

• احتمال بی‌ثباتی منطقه‌ای

نکته مهم این است که رشد فعلی طلا بیشتر ماهیت ریسک‌گریزانه دارد تا صرفاً پولی. در صورتی که تنش‌ها کاهش یابد، امکان اصلاح کوتاه‌مدت وجود دارد؛ اما تا زمانی که نااطمینانی پابرجاست، حمایت بنیادی از طلا حفظ می‌شود.

بازار ارز (فارکس)؛ تقویت دلار و فشار بر ارزهای ریسک‌پذیر

در فضای ریسک‌گریزی جهانی، دلار آمریکا بار دیگر جایگاه دارایی امن خود را فعال کرده است. افزایش شاخص دلار نتیجه مستقیم:

• خروج سرمایه از بازارهای پرریسک

• افزایش تقاضا برای نقدینگی دلاری

• رشد بازده اوراق خزانه

یورو

یورو تحت فشار قرار گرفته زیرا اروپا بیش از سایر اقتصادهای بزرگ در برابر شوک انرژی آسیب‌پذیر است. هرگونه افزایش پایدار قیمت نفت می‌تواند فشار تورمی و رکودی مضاعفی بر منطقه یورو وارد کند.

ارزهای کالامحور

ارزهای وابسته به رشد جهانی نیز به دلیل نگرانی از کندی اقتصاد جهانی در فضای تنش سیاسی، با احتیاط معامله می‌شوند.

بازار سهام جهانی

شاخص‌های سهام به‌ویژه در بخش فناوری و صنایع حساس به انرژی، با نوسان بالا همراه هستند.

دلایل فشار بر سهام:

• افزایش هزینه انرژی شرکت‌ها

• احتمال تشدید سیاست‌های پولی در صورت بازگشت تورم

• افزایش عدم قطعیت سیاسی

بازار سهام در حال حاضر بین دو نیرو گرفتار است:
۱. بنیادهای اقتصادی نسبتاً پایدار
۲. ریسک ژئوپلیتیکی رو به افزایش

تا زمانی که عامل دوم غالب باشد، نوسانات ادامه خواهد داشت.

ارزهای دیجیتال؛ حساس به نقدینگی جهانی

بازار رمزارزها همچنان نسبت به جریان نقدینگی و ریسک‌پذیری جهانی حساس است. در شرایطی که سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌های امن حرکت می‌کنند، ورود سرمایه جدید به کریپتو کاهش می‌یابد.

در حال حاضر بازار کریپتو بیشتر در فاز احتیاط قرار دارد تا فاز رشد تهاجمی. بازگشت روند صعودی پایدار در این بازار نیازمند:

• ثبات ژئوپلیتیکی

• کاهش فشار بر نقدینگی جهانی

• بازگشت تمایل به ریسک

است.

جمع‌بندی کلان

هفته جاری را می‌توان هفته «بازتعریف ریسک جهانی» نامید. انرژی در مرکز تحولات قرار دارد و سایر بازارها به آن واکنش نشان می‌دهند.

ساختار فعلی بازارها نشان می‌دهد:

• انرژی در فاز پریمیوم ریسک

• طلا در نقش پوشش نااطمینانی

• دلار در موقعیت تقویت‌شده

• سهام در فاز نوسانی

• کریپتو در حالت تدافعی

نتیجه‌گیری از دید گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic

تحلیل ما نشان می‌دهد تا زمانی که ریسک ژئوپلیتیکی کاهش نیابد، ساختار بازارها بر پایه احتیاط و مدیریت ریسک باقی خواهد ماند.

سناریوی غالب کوتاه‌مدت:

• تداوم حمایت از انرژی

• پایداری تقاضا برای دارایی‌های امن

• نوسان بالا در سهام و ارزهای دیجیتال

در چنین محیطی، استراتژی منطقی شامل مدیریت سرمایه دقیق، پرهیز از اهرم بالا و واکنش سریع به اخبار سیاسی است؛ زیرا در فازهای ژئوپلیتیکی، جهت بازار می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان تغییر کند.