وقتی نمودار به‌روز تتر به تومان را نگاه می‌کنیم، یک نکته بسیار مهم دیده می‌شود: بازار در سقف تاریخی متوقف نشده، بلکه وارد فاز فشردگی شده است. از منظر بنیادی، این رفتار معمولاً زمانی رخ می‌دهد که نیروهای صعودی هنوز غالب هستند اما بازار در انتظار یک محرک خبری یا سیاسی جدید برای تعیین جهت بعدی است.

به بیان ساده‌تر، نمودار نشان می‌دهد که بازار نه به‌طور کامل آماده ریزش است و نه هنوز محرک قطعی برای جهش بعدی دارد؛ بلکه در حال قیمت‌گذاری «عدم قطعیت» است.

چرا با وجود سقف تاریخی، اصلاح عمیق رخ نداده؟

اگر صرفاً هیجان مقطعی باعث رشد قیمت شده بود، باید بعد از برخورد به سقف تاریخی شاهد اصلاح تند می‌بودیم. اما تثبیت قیمت در سطوح بالا نشان می‌دهد که پشت این رشد، عوامل بنیادی پایدار قرار دارد:

• افزایش ریسک ژئوپلیتیک منطقه

• تهدیدهای متقابل ایران و آمریکا

• نگرانی از تشدید تحریم‌ها

• رشد انتظارات تورمی داخلی

این عوامل باعث شده‌اند تقاضای احتیاطی ارز همچنان بالا بماند و اجازه اصلاح سنگین را ندهد.

پریمیوم ریسک سیاسی در نرخ ارز

بازار ارز ایران در حال حاضر دارای یک «پریمیوم ریسک» قابل توجه است. یعنی بخشی از قیمت دلار و تتر، صرفاً مربوط به احتمال وقوع سناریوهای پرریسک آینده است، نه شرایط قطعی امروز.

در شرایطی که احتمال تنش یا حتی درگیری مطرح می‌شود، فعالان اقتصادی تمایل دارند دارایی ریالی خود را به دارایی دلاری تبدیل کنند. همین تبدیل سرمایه، حتی اگر جنگی رخ ندهد، باعث بالا ماندن قیمت می‌شود.

رفتار نمودار در قالب مثلث صعودی دقیقاً بازتاب همین وضعیت است: بازار آماده حرکت است، اما منتظر خبر قطعی.

نقش مذاکرات و سناریوی توافق

اگر مذاکرات به نتیجه ملموس برسد و بازار نشانه‌ای از کاهش واقعی تحریم‌ها ببیند، احتمال کاهش پریمیوم ریسک وجود دارد. در این حالت:

• بخشی از تقاضای احتیاطی تخلیه می‌شود

• بازار می‌تواند وارد اصلاح زمانی یا قیمتی شود

• کف‌های کانال صعودی تست می‌شوند

اما تجربه گذشته نشان داده بازار ایران به «خبر مذاکره» واکنش کوتاه‌مدت نشان می‌دهد، نه به صرف وعده.

عوامل داخلی که اجازه ریزش عمیق نمی‌دهند

حتی در صورت کاهش تنش خارجی، چند عامل داخلی همچنان به نفع قیمت ارز عمل می‌کنند:

• رشد مستمر نقدینگی

• کسری بودجه ساختاری

• محدودیت دسترسی به منابع ارزی

• بی‌ثباتی در سیاست‌گذاری اقتصادی

این عوامل باعث می‌شود هر اصلاحی بیشتر ماهیت موقتی داشته باشد مگر آنکه اصلاحات جدی اقتصادی رخ دهد.

چرا تتر و دلار تقریباً هم‌قیمت حرکت می‌کنند؟

نزدیکی قیمت تتر و دلار نشان می‌دهد بازار عملاً به سمت «دلاریزه شدن دیجیتال» حرکت کرده است. تتر اکنون نه فقط ابزار معامله رمزارزی، بلکه وسیله حفظ ارزش سرمایه است. در شرایط نااطمینانی، سرعت و سهولت انتقال سرمایه اهمیت پیدا می‌کند و همین موضوع تقاضای تتر را هم‌سطح دلار نگه داشته است.

جمع‌بندی نهایی

ساختار تکنیکال فعلی که نشان‌دهنده فشردگی در سقف تاریخی است، با متغیرهای بنیادی کاملاً هم‌خوانی دارد. بازار ارز ایران در حال حاضر در وضعیت تعلیق بین دو سناریو قرار دارد: تشدید تنش یا کاهش ریسک سیاسی. اما تا زمانی که عدم قطعیت ژئوپلیتیکی و فشارهای اقتصادی داخلی پابرجاست، پریمیوم ریسک در قیمت دلار و تتر حفظ خواهد شد.

تحلیل از گروه مالی و تحلیلی ایگل

به همین دلیل تثبیت قیمت در سطوح بالا بیشتر نشانه تداوم ریسک سیستماتیک است تا پایان روند صعودی.

Eagle Economic – تحلیل بنیادین بازار ارز ایران