پس از شوک‌های شدید ناشی از درگیری‌های نظامی و تنش‌های ژئوپلیتیکی، بازار ارز ایران اکنون وارد مرحله‌ای شده که رفتار آن بیش از هر زمان دیگری به اخبار سیاسی و روند اجرای توافقات وابسته است. از طرفی تتر و دلار آزاد همچنان با اختلاف اندکی نسبت به یکدیگر معامله می‌شوند و همین موضوع باعث شده نمودار تتر تصویر نسبتاً دقیقی از انتظارات معامله‌گران نسبت به آینده نرخ دلار ارائه دهد.

در کنار این موضوع، چارت تکنیکال نیز نشان می‌دهد بازار پس از اصلاح سنگین اخیر دوباره در حال نزدیک شدن به محدوده‌های مقاومتی مهم است؛ بنابراین اکنون عوامل بنیادی و تکنیکال هر دو در نقطه حساسی قرار گرفته‌اند.

کاهش ریسک سیاسی، مهم‌ترین عامل اصلاح قیمت

امضای توافق میان ایران و آمریکا و ادامه آتش‌بس باعث شد بخش مهمی از ریسک ژئوپلیتیکی که طی ماه‌های گذشته به بازار ارز تزریق شده بود، از بین برود.

در دوره تنش‌ها، معامله‌گران برای حفظ ارزش سرمایه خود به سمت خرید دلار و تتر حرکت کردند و همین موضوع جهش سریع قیمت‌ها را رقم زد. اما با کاهش احتمال درگیری مستقیم، بخشی از این تقاضای هیجانی از بازار خارج شد و قیمت‌ها وارد اصلاح شدند.

در واقع بخش مهمی از ریزش اخیر ناشی از کاهش “پرمیوم ریسک سیاسی” بوده است؛ نه تغییر بنیادین در ساختار اقتصاد ایران.

تأثیر کاهش تحریم‌های نفتی و پتروشیمی

از مهم‌ترین اتفاقات اخیر، کاهش بخشی از محدودیت‌های صادرات نفت و محصولات پتروشیمی است.

اگر این روند در ماه‌های آینده ادامه پیدا کند، چند اثر مهم بر بازار ارز خواهد داشت:

• افزایش درآمدهای ارزی دولت
• بهبود عرضه دلار در بازار داخلی
• افزایش توان بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز
• کاهش فشار تقاضا در بازار آزاد

در چنین شرایطی احتمال جهش‌های هیجانی دلار نسبت به گذشته کاهش پیدا می‌کند؛ مگر اینکه دوباره شوک سیاسی یا امنیتی جدیدی ایجاد شود.

رفتار بازار نشان می‌دهد احتیاط همچنان وجود دارد

با وجود اخبار مثبت، معامله‌گران هنوز کاملاً خوش‌بین نشده‌اند.

علت این موضوع روشن است؛ بازار ایران تجربه سال‌های گذشته را فراموش نکرده و می‌داند که اجرای توافق‌ها معمولاً زمان‌بر است و ممکن است در مسیر اجرا با چالش‌های سیاسی یا حقوقی مواجه شود.

به همین دلیل سرمایه‌گذاران فعلاً با احتیاط معامله می‌کنند و حاضر نیستند با سرعت دارایی‌های دلاری خود را نقد کنند.

هم‌خوانی تحلیل بنیادی با ساختار تکنیکال

از دید تکنیکال نیز شرایط فعلی همین موضوع را تأیید می‌کند.

پس از اصلاح شدید، قیمت موفق شده بخش قابل توجهی از افت را جبران کند و اکنون در حال نزدیک شدن به محدوده مقاومتی مهمی است که در نمودار نیز مشخص شده است.

این رفتار نشان می‌دهد بازار هنوز وارد روند نزولی بلندمدت نشده و بیشتر در حال بازسازی تعادل میان اخبار مثبت اقتصادی و ریسک‌های باقی‌مانده سیاسی است.

در واقع مقاومت فعلی همان جایی است که معامله‌گران منتظر مشخص شدن نتیجه نهایی اجرای توافق‌ها هستند.

چه عواملی دوباره می‌تواند دلار و تتر را صعودی کند؟

چند عامل همچنان می‌تواند روند بازار را تغییر دهد:

• توقف یا شکست اجرای توافق‌ها
• بازگشت تحریم‌های جدید
• افزایش دوباره تنش‌های منطقه‌ای
• کاهش درآمدهای ارزی کشور
• افزایش نقدینگی و رشد تورم داخلی

در صورت وقوع این عوامل، احتمال بازگشت تقاضا برای دلار و تتر افزایش خواهد یافت.

چه عواملی از کاهش بیشتر قیمت حمایت می‌کند؟

در مقابل، اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، احتمال ثبات یا کاهش تدریجی نرخ ارز بیشتر خواهد شد.

مهم‌ترین محرک‌ها عبارت‌اند از:

• اجرای کامل توافقات
• تداوم صادرات نفت و پتروشیمی
• افزایش ورود ارز به کشور
• مدیریت مناسب عرضه ارز توسط بانک مرکزی
• کاهش انتظارات تورمی در اقتصاد

جمع‌بندی

بازار دلار و تتر اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که بیش از هر چیز به کیفیت اجرای توافقات سیاسی وابسته است. کاهش تنش‌ها و افزایش درآمدهای ارزی، فشار صعودی بازار را نسبت به ماه‌های گذشته کاهش داده و همین موضوع باعث اصلاح قیمت‌ها شده است. با این حال، تجربه بازار ایران نشان داده که معامله‌گران تا زمانی که آثار توافق‌ها را به‌صورت عملی مشاهده نکنند، همچنان بخشی از دارایی خود را در قالب ارز نگهداری خواهند کرد.

از منظر تکنیکال نیز نمودار پس از اصلاح، وارد فاز بازیابی شده و اکنون در نزدیکی مقاومت‌های مهم قرار دارد؛ بنابراین مسیر بعدی قیمت احتمالاً با اخبار مربوط به اجرای توافق، وضعیت صادرات نفت، سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و تحولات ژئوپلیتیکی تعیین خواهد شد.

تحلیل فوق توسط گروه مالی و تحلیلی Eagle تهیه شده است.