بازارهای جهانی در شرایطی قرار دارند که برای نخستین بار طی ماه‌های اخیر، وزن اخبار ژئوپلیتیکی به‌تدریج در حال کاهش و وزن عوامل اقتصادی در حال افزایش است. پس از دوره‌ای که تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل به مهم‌ترین محرک بازارها تبدیل شده بود، اکنون سرمایه‌گذاران در حال ارزیابی این موضوع هستند که آیا فضای تنش به سمت ثبات نسبی حرکت خواهد کرد یا ریسک‌های منطقه‌ای بار دیگر تشدید می‌شوند.

در چنین فضایی، معامله‌گران بازار فارکس دیگر صرفاً به اخبار نظامی واکنش نشان نمی‌دهند، بلکه تأثیر این تحولات بر تورم، نرخ بهره، انرژی و رشد اقتصادی جهانی را مورد بررسی قرار می‌دهند. همین مسئله باعث شده شاهد تغییر رفتار در طلا، شاخص دلار، نفت و جفت‌ارزهای اصلی باشیم.

طلا؛ پایان موج هیجانی و آغاز فاز ارزش‌گذاری مجدد

یکی از مهم‌ترین اتفاقات روزهای اخیر، اصلاح سنگین طلا پس از ثبت رکوردهای تاریخی بود. بخش بزرگی از رشد گذشته طلا ناشی از افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، نگرانی درباره امنیت انرژی و هجوم سرمایه‌ها به دارایی‌های امن بود.

اما با مطرح شدن احتمال کاهش تنش‌ها و پیشرفت نسبی مذاکرات میان ایران و آمریکا، بخشی از پرمیوم ریسک سیاسی از بازار خارج شد و طلا وارد فاز اصلاحی شد. در کنار این موضوع، افزایش انتظارات نسبت به حفظ نرخ‌های بهره در سطوح بالا نیز فشار مضاعفی بر فلز زرد وارد کرده است.

با این حال از منظر بنیادی، شرایط همچنان به نفع طلا باقی مانده است. بدهی‌های سنگین اقتصادهای بزرگ، خرید مستمر بانک‌های مرکزی و نااطمینانی نسبت به رشد اقتصاد جهانی عواملی هستند که از افت‌های عمیق‌تر جلوگیری می‌کنند. به همین دلیل بسیاری از سرمایه‌گذاران اصلاح اخیر را بیشتر یک تعدیل طبیعی پس از رشد شدید تلقی می‌کنند تا آغاز یک روند نزولی بلندمدت.

شاخص دلار؛ میان دو نیروی متضاد

شاخص دلار در حال حاضر تحت تأثیر دو جریان کاملاً متفاوت قرار دارد.

از یک سو، هرگونه افزایش تنش در خاورمیانه باعث افزایش تقاضا برای دلار به‌عنوان دارایی امن می‌شود. از سوی دیگر، هر زمان که احتمال توافق یا کاهش تنش میان ایران و آمریکا مطرح می‌شود، بخشی از این تقاضای امن از بین می‌رود و فشار فروش بر دلار افزایش پیدا می‌کند.

عامل مهم دیگر، سیاست پولی فدرال رزرو است. بازار همچنان درباره مسیر نرخ بهره آمریکا اتفاق نظر ندارد و همین موضوع باعث شده شاخص دلار در فاز نوسانی قرار بگیرد. در حال حاضر معامله‌گران بیشتر از هر چیز به داده‌های تورمی و وضعیت اقتصاد آمریکا توجه می‌کنند.

EUR/USD؛ یورو در تلاش برای بهره‌برداری از ضعف دلار

یورو در هفته‌های اخیر بیش از آنکه از قدرت اقتصاد اروپا حمایت بگیرد، از نوسانات دلار تأثیر پذیرفته است.

در صورتی که روند کاهش تنش‌های خاورمیانه ادامه پیدا کند و فشار بر دلار کاهش یابد، یورو می‌تواند از این فضا سود ببرد. با این حال اقتصاد اروپا همچنان با چالش رشد ضعیف و هزینه‌های انرژی مواجه است و همین موضوع مانع از شکل‌گیری یک روند صعودی قدرتمند برای یورو می‌شود.

GBP/USD؛ پوند در انتظار سیگنال‌های اقتصادی

پوند همچنان از اختلاف سیاست پولی میان بریتانیا و آمریکا تأثیر می‌گیرد. اگرچه اقتصاد بریتانیا با چالش‌های رشد مواجه است، اما فشارهای تورمی باعث شده بازار انتظار کاهش سریع نرخ بهره را نداشته باشد.

همین موضوع از پوند حمایت کرده است. با این حال هرگونه ضعف بیشتر در بخش خدمات و مصرف داخلی می‌تواند فشار فروش بر این ارز را افزایش دهد.

USD/JPY؛ حساس‌ترین جفت‌ارز به تحولات جهانی

ین ژاپن همچنان یکی از مهم‌ترین دارایی‌های امن بازار محسوب می‌شود. هر زمان که ریسک‌های ژئوپلیتیکی افزایش پیدا می‌کند، جریان سرمایه به سمت ین حرکت می‌کند.

در شرایط فعلی کاهش نسبی تنش‌ها باعث محدود شدن تقاضای امن شده، اما نگرانی‌های اقتصادی جهانی همچنان از ین حمایت می‌کند. علاوه بر این، احتمال ادامه روند عادی‌سازی سیاست پولی ژاپن نیز به تقویت جایگاه ین کمک کرده است.

AUD/USD؛ وابسته به چین و احساس ریسک بازار

دلار استرالیا در شرایط فعلی به دو عامل مهم وابسته است؛ نخست وضعیت اقتصاد چین و دوم میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران جهانی.

هرگونه کاهش تنش در خاورمیانه می‌تواند فضای روانی بازار را بهبود ببخشد و به نفع ارزهای کالامحور مانند دلار استرالیا تمام شود. اما اگر تنش‌ها دوباره افزایش پیدا کند، سرمایه‌ها از دارایی‌های پرریسک خارج خواهند شد و AUD تحت فشار قرار خواهد گرفت.

USD/CAD؛ بازتاب مستقیم بازار نفت

دلار کانادا بیش از هر ارز دیگری به وضعیت بازار انرژی وابسته است. طی ماه‌های اخیر نوسانات نفت نقش تعیین‌کننده‌ای در رفتار این جفت‌ارز داشته است.

اگر مذاکرات منطقه‌ای به کاهش ریسک عرضه نفت منجر شود، فشار نزولی بر قیمت انرژی می‌تواند از قدرت دلار کانادا بکاهد. اما هرگونه بازگشت تنش‌ها و نگرانی نسبت به امنیت مسیرهای انرژی مجدداً از CAD حمایت خواهد کرد.

نفت و انرژی؛ مهم‌ترین متغیر بازارهای جهانی

اگرچه تمرکز معامله‌گران اغلب روی طلا و دلار است، اما واقعیت این است که نفت همچنان مهم‌ترین متغیر اقتصاد جهانی محسوب می‌شود.

در هفته‌های اخیر هر خبر مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا، وضعیت تنگه هرمز و امنیت صادرات انرژی مستقیماً بر قیمت نفت اثر گذاشته است. بازار اکنون در حال ارزیابی این موضوع است که آیا عرضه انرژی به شرایط عادی بازخواهد گشت یا همچنان بخشی از ریسک ژئوپلیتیکی در بازار باقی می‌ماند.

کاهش ریسک انرژی می‌تواند فشار تورمی را در اقتصادهای بزرگ کاهش دهد و مسیر سیاست‌های پولی را تغییر دهد؛ موضوعی که در نهایت بر تمامی بازارهای فارکس اثرگذار خواهد بود.

جمع‌بندی

بازارهای جهانی در حال عبور از فاز «واکنش احساسی به جنگ» و ورود به فاز «ارزیابی پیامدهای اقتصادی تنش‌ها» هستند. طلا پس از اصلاح سنگین همچنان از حمایت‌های بنیادی برخوردار است، شاخص دلار میان انتظارات نرخ بهره و تحولات ژئوپلیتیکی در نوسان قرار دارد و جفت‌ارزهای اصلی بیش از گذشته به تفاوت سیاست‌های پولی و وضعیت رشد اقتصادی وابسته شده‌اند.

در کوتاه‌مدت، روند مذاکرات منطقه‌ای، سیاست فدرال رزرو و وضعیت بازار انرژی سه عامل اصلی تعیین‌کننده مسیر بازارهای فارکس خواهند بود. هرگونه پیشرفت در کاهش تنش‌های خاورمیانه می‌تواند از جذابیت دارایی‌های امن بکاهد، در حالی که بازگشت تنش‌ها بار دیگر جریان سرمایه را به سمت طلا و ارزهای امن هدایت خواهد کرد.

این جمع‌بندی، دیدگاه تحلیلی کارشناسان گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic نسبت به شرایط فعلی بازارهای جهانی است.