نفت، طلا، دلار و کریپتو در هفته پرتنش اکتبر

بازارهای جهانی در هفته منتهی به ۹ اکتبر ۲۰۲۶ با چند عامل مهم و به‌هم‌پیوسته مواجه شدند: ادامه تنش‌های آمریکا و ایران، نگرانی درباره امنیت انتقال انرژی، افزایش هزینه تأمین مالی و تردید درباره مسیر آینده نرخ بهره. در روزهای ابتدایی و میانی هفته، نگرانی از تشدید درگیری‌ها و احتمال حمله جدید به زیرساخت‌ها و مسیرهای کشتیرانی، قیمت نفت را بالا برد؛ اما در پایان هفته، اظهارات تازه درباره پیشرفت مذاکرات باعث شد بخشی از این افزایش قیمت اصلاح شود.

برنت در معاملات جمعه حوالی ۱۰۳ دلار و نفت آمریکا نزدیک ۹۰ دلار قرار گرفت. با وجود عقب‌نشینی قیمت‌ها، بازار هنوز نشانه‌ای قطعی از عادی شدن جریان انرژی دریافت نکرده است. در کنار این موضوع، بازدهی بالای اوراق، قدرت دلار و نگرانی درباره هزینه سنگین سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، فضای بازارهای مالی را پیچیده‌تر کرده‌اند.

از دید گروه مالی و تحلیلی ایگل، نکته اصلی این هفته آن است که بازارها فقط اخبار جنگ را دنبال نمی‌کنند؛ بلکه در حال ارزیابی پیامدهای اقتصادی آن بر تورم، نرخ بهره، رشد اقتصادی و جریان سرمایه هستند.

نفت و انرژی؛ کاهش مقطعی ریسک، نه پایان بحران

بازار نفت در هفته جاری بار دیگر نشان داد که به تحولات سیاسی خاورمیانه تا چه اندازه حساس است. نگرانی از اختلال در تردد نفتکش‌ها و تهدید مسیرهای انتقال انرژی، قیمت برنت را در مقاطعی به بالای ۱۰۵ دلار رساند. پس از انتشار خبرهایی درباره پیشرفت مذاکرات آمریکا و ایران، قیمت‌ها عقب نشستند؛ اما برنت همچنان بالای ۱۰۰ دلار باقی مانده است.

اهمیت تنگه هرمز در این میان تعیین‌کننده است. پیش از جنگ، حجم قابل‌توجهی از تجارت جهانی نفت و سوخت از این مسیر عبور می‌کرد. بنابراین هرگونه اختلال پایدار در تردد کشتی‌ها می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، بیمه و تأمین انرژی را افزایش دهد؛ حتی اگر تولید نفت در برخی مناطق ادامه داشته باشد.

بازار انرژی هم‌زمان با دو عامل دیگر روبه‌روست: توقف بخشی از تولید نفت خلیج مکزیک به دلیل طوفان و برنامه آژانس بین‌المللی انرژی برای تسریع آزادسازی ذخایر نفتی و تأمین سوخت دیزل. این عوامل می‌توانند بخشی از فشار عرضه را جبران کنند، اما برای بازگشت پایدار قیمت‌ها به سطوح پایین‌تر کافی نیستند.

سناریوی صعودی نفت: تشدید درگیری‌ها، افزایش حملات به کشتی‌ها یا تداوم اختلال در تنگه هرمز می‌تواند دوباره قیمت‌ها را بالا ببرد.

سناریوی نزولی نفت: پیشرفت عملی مذاکرات، بهبود امنیت کشتیرانی و بازگشت تولید متوقف‌شده می‌تواند پریمیوم جنگ را کاهش دهد.

در حال حاضر، افت قیمت نفت را باید بیشتر کاهش موقت نگرانی دانست تا تأیید پایان بحران. معیار اصلی، بازگشت واقعی جریان انرژی و امنیت پایدار حمل‌ونقل خواهد بود.

طلا؛ فرصت بازیابی در کنار فشار تورمی

طلا در هفته جاری تحت تأثیر افزایش بازدهی اوراق و قدرت دلار تا نزدیکی پایین‌ترین سطوح دو ماه اخیر عقب‌نشینی کرد؛ اما در معاملات جمعه با کاهش بازدهی اوراق و آرام‌تر شدن دلار، بخشی از افت خود را جبران کرد و حوالی ۴۱۷۰ دلار در هر اونس معامله شد.

این رفتار نشان می‌دهد که رابطه میان جنگ و طلا همیشه مستقیم نیست. افزایش تنش‌ها از طریق تقاضا برای دارایی امن به طلا کمک می‌کند، اما اگر همان تنش‌ها قیمت نفت و انتظارات تورمی را بالا ببرند، بانک‌های مرکزی ممکن است نرخ بهره را برای مدت بیشتری بالا نگه دارند. در این شرایط، دلار و اوراق با بازدهی بالا می‌توانند بخشی از تقاضای طلا را جذب کنند.

در نتیجه، طلا فعلاً میان دو نیروی متضاد قرار دارد: ریسک ژئوپلیتیکی و تقاضای دارایی امن از یک طرف، و هزینه فرصت بالاتر نگهداری طلا از طرف دیگر.

سناریوی صعودی: کاهش بازدهی اوراق، تضعیف دلار یا تشدید دوباره تنش‌ها می‌تواند به بازیابی قیمت طلا کمک کند.

سناریوی نزولی: افزایش مجدد نفت، تشدید نگرانی تورمی و تقویت دلار می‌تواند فشار فروش را ادامه دهد.

از دید بنیادی، اصلاح اخیر به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره پایان روند بلندمدت طلا کافی نیست؛ اما نشان می‌دهد که بازار در کوتاه‌مدت به داده‌های تورمی و انتظارات نرخ بهره حساس‌تر شده است.

دلار آمریکا؛ قدرت ناشی از بازدهی و ضعف رقبا

دلار طی هفته‌های اخیر از افزایش بازدهی اوراق آمریکا و تقاضا برای نقدینگی امن حمایت گرفته است. شاخص دلار در معاملات اخیر حوالی ۱۰۲ قرار داشت و یورو نیز پس از رسیدن به کف حدود ۱.۱۱۶ دلار، در محدوده ۱.۱۲۲ دلار معامله شد.

عامل مهم در قدرت دلار فقط وضعیت اقتصاد آمریکا نیست. نگرانی درباره بدهی دولت‌ها، فشار بر بازار اوراق و مشکلات مالی برخی کشورهای اروپایی نیز باعث شده سرمایه‌گذاران در انتخاب دارایی‌های امن محتاط‌تر شوند.

با این حال، دلار در برابر یک ریسک قرار دارد: اگر داده‌های اقتصادی آمریکا ضعیف شوند یا بازار احتمال کاهش نرخ بهره را دوباره افزایش دهد، بخشی از حمایت فعلی آن می‌تواند از بین برود. همچنین کاهش پایدار تنش‌های خاورمیانه ممکن است تقاضای دفاعی برای دلار را کاهش دهد.

بنابراین تا زمانی که بازدهی اوراق بالا و ریسک ژئوپلیتیکی پابرجاست، دلار از پشتوانه بنیادی برخوردار است؛ اما ادامه رشد آن به داده‌های تورمی، بازار کار و سیاست پولی فدرال رزرو وابسته خواهد بود.

جفت‌ارزهای مهم فارکس

EUR/USD؛ فشار بر یورو از دو جبهه

یورو در هفته جاری با نگرانی‌های مربوط به بدهی فرانسه، دشواری اصلاح بودجه و اختلاف بازدهی اوراق کشورهای منطقه یورو تحت فشار قرار گرفت. از طرف دیگر، انرژی گران می‌تواند هزینه واردات و فشار تورمی اروپا را افزایش دهد و هم‌زمان رشد اقتصادی را محدود کند.

در نتیجه، یورو نه‌تنها با قدرت دلار، بلکه با مشکلات داخلی منطقه یورو نیز مواجه است. بهبود پایدار این جفت‌ارز به کاهش فشار مالی اروپا، افت بازدهی اوراق و روشن‌تر شدن مسیر سیاست پولی وابسته خواهد بود.

GBP/USD؛ حساسیت به دلار و هزینه انرژی

پوند نیز تحت تأثیر دلار قوی و نگرانی درباره تورم وارداتی قرار دارد. افزایش قیمت انرژی می‌تواند هزینه خانوارها و کسب‌وکارهای بریتانیا را بالا ببرد و تصمیم‌گیری بانک مرکزی انگلستان را دشوارتر کند.

اگر دلار همچنان قوی بماند، پوند برای بازیابی پایدار با مانع روبه‌رو خواهد بود. در مقابل، کاهش بازدهی اوراق آمریکا و بهبود فضای ریسک می‌تواند از این جفت‌ارز حمایت کند.

USD/JPY؛ اختلاف نرخ بهره و فشار نفت

دلار در برابر ین حوالی ۱۵۸ معامله شده است. اختلاف نرخ بهره میان آمریکا و ژاپن همچنان عامل مهمی است؛ اما وابستگی ژاپن به واردات انرژی نیز اهمیت دارد. نفت گران می‌تواند هزینه واردات را بالا ببرد و بر اقتصاد این کشور فشار وارد کند.

در سوی دیگر، انتظار برای ادامه عادی‌سازی سیاست پولی ژاپن می‌تواند از ین حمایت کند. بنابراین مسیر این جفت‌ارز به اختلاف بازدهی دو کشور، قیمت نفت و احتمال مداخله مقام‌های ژاپنی وابسته است.

AUD/USD و USD/CAD؛ اهمیت کالاها

دلار استرالیا در برابر دلار آمریکا به وضعیت اقتصاد چین، تقاضای کالاها و اشتهای ریسک حساس است. اگر نگرانی از رشد جهانی افزایش یابد، این ارز ممکن است تحت فشار قرار گیرد؛ اما بهبود بازارهای کالایی و کاهش ریسک می‌تواند از آن حمایت کند.

دلار کانادا نیز از قیمت نفت تأثیر می‌پذیرد، زیرا کانادا صادرکننده بزرگ انرژی است. با این حال، افزایش نفت به‌تنهایی تضمین‌کننده تقویت دلار کانادا نیست؛ قدرت دلار آمریکا، اختلاف نرخ بهره و وضعیت اقتصاد جهانی نیز نقش مهمی دارند.

فدرال رزرو و اوراق آمریکا؛ هزینه پول همچنان بالاست

بازار اوراق یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر دارایی‌های مالی در این هفته بود. بازدهی اوراق ۱۰ ساله آمریکا پس از رسیدن به حدود ۵.۳۶ درصد در میانه هفته، در ادامه اندکی عقب نشست و حوالی ۵.۲۳ درصد قرار گرفت. با این حال، سطح بازدهی همچنان بالاست و هزینه تأمین مالی دولت و شرکت‌ها را افزایش می‌دهد.

صورت‌جلسه نشست سپتامبر فدرال رزرو نشان داد که سیاست‌گذاران نسبت به خطر تورم حساس هستند و احتمال ادامه سیاست انقباضی را نمی‌توان نادیده گرفت. در همین حال، بازار برای نشست اکتبر احتمال بیشتری به ثابت ماندن نرخ بهره می‌دهد؛ هرچند انتظار افزایش نرخ در ادامه سال همچنان مطرح است.

این وضعیت برای بازارها اهمیت زیادی دارد. حتی اگر فدرال رزرو نرخ بهره را در نشست بعدی تغییر ندهد، باقی ماندن بازدهی بلندمدت در سطوح بالا می‌تواند فشار قابل‌توجهی بر سهام فناوری، شرکت‌های بدهکار و دارایی‌های پرریسک وارد کند.

در واقع، بازار فقط تصمیم بانک مرکزی را قیمت‌گذاری نمی‌کند؛ بلکه درباره تورم آینده، عرضه اوراق دولتی و توان اقتصاد برای تحمل هزینه بالاتر سرمایه نیز قضاوت می‌کند.

نزدک و سهام آمریکا؛ چالش تازه برای سهام هوش مصنوعی

بازار سهام آمریکا در روزهای اخیر نوسانی بوده است. در معاملات پنجشنبه، شاخص S&P 500 حدود نیم درصد و نزدک حدود ۱.۳ درصد افت کردند؛ در حالی که داوجونز اندکی رشد داشت. این اختلاف عملکرد نشان می‌دهد فشار فروش در سهام فناوری پررنگ‌تر بوده است.

شرکت‌های بزرگ فناوری همچنان از رشد تقاضا برای هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری زیرساختی بهره می‌برند؛ اما اکنون بازار درباره هزینه این سرمایه‌گذاری‌ها و نحوه تأمین مالی آن‌ها پرسش‌های بیشتری مطرح می‌کند. نیاز شرکت‌ها به جذب سرمایه برای خرید تراشه‌های پیشرفته و توسعه مراکز داده، در شرایطی که هزینه استقراض بالاست، می‌تواند بازده سرمایه‌گذاری و ارزش‌گذاری شرکت‌ها را زیر ذره‌بین ببرد.

این به معنی پایان روند هوش مصنوعی نیست. مسئله این است که بازار به‌تدریج میان شرکت‌هایی که درآمد و جریان نقدی واقعی ایجاد می‌کنند و شرکت‌هایی که به سرمایه‌گذاری سنگین و تأمین مالی مداوم نیاز دارند، تفاوت بیشتری قائل می‌شود.

سناریوی مثبت سهام: کاهش نفت و بازدهی اوراق، همراه با گزارش‌های سودآوری قوی، می‌تواند به بازگشت تقاضا کمک کند.

سناریوی منفی سهام: تشدید تنش‌ها، افزایش مجدد نرخ‌های بلندمدت یا تردید درباره بازده سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی می‌تواند فشار را افزایش دهد.

بیت‌کوین، اتریوم و بازار کریپتو؛ نقدینگی تعیین‌کننده است

بازار ارزهای دیجیتال نیز از فضای ریسک‌گریزی جهانی جدا نیست. بیت‌کوین در روزهای اخیر به زیر محدوده ۸۱ هزار دلار سقوط کرد و اتریوم نیز در مقیاس هفتگی افت قابل‌توجهی را تجربه کرده است. این حرکت در شرایطی رخ داده که دلار و بازدهی اوراق در سطوح بالایی قرار دارند و سرمایه‌گذاران درباره مسیر نرخ بهره محتاط شده‌اند.

بیت‌کوین ممکن است در بعضی مقاطع در برابر اخبار ژئوپلیتیکی مقاومت نشان دهد، اما همچنان دارایی‌ای پرنوسان است و نمی‌توان آن را جایگزین قطعی طلا یا اوراق امن دانست. اگر فشار نقدینگی ادامه پیدا کند، حتی خبرهای مثبت برای کریپتو نیز ممکن است به رشد پایدار منجر نشوند.

اتریوم و آلت‌کوین‌ها معمولاً به تغییرات اشتهای ریسک و شرایط نقدینگی حساس‌تر هستند. به همین دلیل، برای آغاز یک حرکت گسترده در آلت‌کوین‌ها، تنها رشد مقطعی بیت‌کوین کافی نیست؛ بازار به بهبود جریان سرمایه، کاهش فشار دلار و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران نیاز دارد.

سناریوی مثبت: افت بازدهی اوراق، تضعیف دلار و کاهش تنش‌ها می‌تواند زمینه بازگشت تقاضا را فراهم کند.

سناریوی منفی: تشدید بحران انرژی، افزایش انتظارات نرخ بهره و تداوم خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک می‌تواند افت قیمت‌ها را عمیق‌تر کند.

اقتصاد جهانی؛ خطر رکود تورمی

ترکیب انرژی گران، هزینه بالای تأمین مالی و نااطمینانی ژئوپلیتیکی، خطر رکود تورمی را جدی‌تر کرده است. افزایش هزینه سوخت به حمل‌ونقل، تولید و قیمت کالاها منتقل می‌شود؛ اما در همان زمان، نرخ بهره بالا تقاضا و سرمایه‌گذاری را محدود می‌کند.

این شرایط بانک‌های مرکزی را در موقعیت دشواری قرار می‌دهد. کاهش نرخ بهره می‌تواند به اقتصاد کمک کند، اما اگر تورم ناشی از انرژی پایدار بماند، سیاست پولی آسان‌تر ممکن است فشار قیمتی را دوباره افزایش دهد.

در هفته آینده، داده‌های تورمی آمریکا، اظهارات مقام‌های بانک مرکزی، گزارش‌های سودآوری شرکت‌ها و اخبار مربوط به امنیت مسیرهای انرژی از عوامل مهم جهت‌دهنده بازار خواهند بود. به‌ویژه، هر نشانه‌ای از کاهش پایدار هزینه انرژی یا آرام شدن بازار اوراق می‌تواند فضای سرمایه‌گذاری را تغییر دهد.

سناریوهای پیش‌روی بازارهای جهانی

سناریوی اول؛ کاهش تنش و عادی شدن جریان انرژی

اگر مذاکرات آمریکا و ایران به توافق عملی منجر شود و امنیت تردد کشتی‌ها بهبود پیدا کند، احتمال کاهش نفت و تعدیل انتظارات تورمی افزایش می‌یابد. این شرایط می‌تواند بازدهی اوراق و دلار را تحت فشار قرار دهد و برای طلا، سهام فناوری و کریپتو فضای مساعدتری ایجاد کند.

سناریوی دوم؛ ادامه تنش‌ها بدون تشدید گسترده

در این حالت، بازار احتمالاً نوسانی باقی می‌ماند. نفت به اخبار سیاسی حساس خواهد بود، دلار از تقاضای امن و بازدهی بالا حمایت می‌گیرد و طلا میان نگرانی ژئوپلیتیکی و فشار نرخ بهره حرکت می‌کند. سهام و کریپتو نیز به داده‌های اقتصادی و جریان سرمایه واکنش نشان خواهند داد.

سناریوی سوم؛ تشدید درگیری و اختلال بیشتر عرضه

این سناریو بیشترین ریسک را برای اقتصاد جهانی دارد. افزایش مجدد نفت می‌تواند تورم را تشدید کند، بازدهی اوراق را بالا نگه دارد و فشار بر سهام و ارزهای دیجیتال را افزایش دهد. طلا ممکن است از تقاضای امن بهره ببرد، اما حتی در این شرایط نیز قدرت دلار و نرخ بهره می‌توانند مانع رشد یک‌طرفه آن شوند.

نتیجه‌گیری از دید گروه مالی و تحلیلی ایگل

از دید گروه مالی و تحلیلی ایگل، مهم‌ترین پیام هفته جاری این است که بازارها وارد مرحله‌ای شده‌اند که ریسک ژئوپلیتیکی و هزینه سرمایه هم‌زمان بر قیمت دارایی‌ها اثر می‌گذارند.

نفت همچنان معیار اصلی سنجش ریسک انرژی است. دلار از بازدهی بالای اوراق و تقاضای نقدینگی امن حمایت می‌گیرد. طلا با وجود نقش پناهگاه امن، از نرخ بهره بالا آسیب می‌بیند. نزدک و سهام فناوری باید علاوه بر رشد درآمد، توان تأمین مالی سرمایه‌گذاری‌های سنگین خود را نیز ثابت کنند. در بازار کریپتو هم مسیر نقدینگی و اشتهای ریسک، برای رشد پایدار اهمیت بیشتری از واکنش‌های کوتاه‌مدت به اخبار دارد.

در روزهای آینده، سه متغیر را باید با دقت دنبال کرد: پیشرفت واقعی مذاکرات و امنیت تنگه هرمز، مسیر بازدهی اوراق آمریکا و داده‌های تورمی این کشور.

اگر تنش‌ها کاهش پیدا کنند و هزینه انرژی و بازدهی اوراق پایین بیاید، فرصت بهبود برای بازارهای پرریسک افزایش خواهد یافت. اما اگر بحران انرژی دوباره تشدید شود، قدرت دلار و فشار بر سهام و کریپتو می‌تواند ادامه پیدا کند.

در شرایط فعلی، تصمیم‌گیری درباره مسیر بازارها بدون توجه هم‌زمان به نفت، اوراق و دلار تصویر کاملی ارائه نمی‌دهد؛ زیرا اثر این سه متغیر در نهایت به تمام بازارهای مالی منتقل می‌شود.

نکته برای انتشار: قیمت‌ها و رویدادهای ذکرشده مربوط به اطلاعات در دسترس تا صبح ۹ اکتبر ۲۰۲۶ هستند؛ به‌ویژه قیمت دارایی‌ها ممکن است در ادامه جلسه معاملاتی تغییر کنند.

تحلیل از گروه مالی و تحلیلی ایگل