بازارهای مالی جهانی در روزهای اخیر وارد یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های خود در سال ۲۰۲۶ شده‌اند. برخلاف انتظاری که بسیاری از معامله‌گران از تشدید تنش‌های نظامی میان آمریکا و ایران و همچنین درگیری‌های مرتبط با اسرائیل داشتند، طلا پس از ثبت اوج‌های تاریخی وارد یک اصلاح بسیار سنگین شد و صدها دلار از ارزش خود را از دست داد. همزمان نفت در سطوح بالاتری تثبیت شد، بازار ارز با جابه‌جایی جریان سرمایه مواجه شد و معامله‌گران دوباره نگاه خود را از صرفاً اخبار جنگ به سمت سیاست‌های پولی و تورم جهانی معطوف کردند.

واقعیت این است که بازار در حال حاضر تنها بر اساس اخبار جنگ معامله نمی‌شود؛ بلکه در حال ارزیابی تأثیر جنگ بر تورم، نرخ بهره، رشد اقتصادی و جریان سرمایه جهانی است.

طلا؛ چرا با وجود جنگ سقوط کرد؟

مهم‌ترین سؤال بازار در روزهای اخیر همین بوده است. در شرایطی که تنش میان آمریکا و ایران افزایش یافته و حملات متقابل در منطقه رخ داده، انتظار طبیعی رشد طلا بود. اما بازار مسیر دیگری را انتخاب کرد.

علت اصلی این موضوع آن است که معامله‌گران به این نتیجه رسیده‌اند که افزایش ریسک در خاورمیانه می‌تواند باعث رشد قیمت انرژی و افزایش فشارهای تورمی شود. در چنین شرایطی بانک‌های مرکزی به‌ویژه فدرال رزرو مجبور خواهند شد سیاست‌های انقباضی را برای مدت طولانی‌تری حفظ کنند. این موضوع برای طلا که دارایی بدون بهره محسوب می‌شود عامل منفی به شمار می‌رود.

از سوی دیگر بخش قابل توجهی از رشد قبلی طلا ناشی از هیجان ژئوپلیتیکی بود. هنگامی که بازار احساس کرد جنگ به یک درگیری کنترل‌شده تبدیل شده و فعلاً وارد فاز غیرقابل کنترل نشده است، بخشی از سرمایه‌های امن از بازار طلا خارج شدند. همین موضوع باعث شد اصلاح سنگینی در بازار شکل بگیرد.

با این حال از دید بنیادی هنوز عوامل بلندمدت حمایت‌کننده طلا از بین نرفته‌اند. بدهی عظیم دولت آمریکا، خرید بانک‌های مرکزی و نگرانی نسبت به ارزش ارزهای فیات همچنان از فلز زرد حمایت می‌کنند. بنابراین ضعف فعلی طلا بیشتر به تغییر انتظارات نرخ بهره مربوط است تا از بین رفتن جایگاه آن به عنوان دارایی امن.

شاخص دلار؛ مهم‌ترین متغیر بازار

شاخص دلار اکنون در مرکز توجه معامله‌گران قرار گرفته است. در هفته‌های گذشته دلار از دو نیروی متضاد تأثیر گرفته است.

از یک طرف تنش‌های خاورمیانه و فضای ریسک‌گریزی باعث ورود سرمایه به دارایی‌های دلاری شده است. از طرف دیگر نگرانی‌ها درباره رشد اقتصادی آمریکا، بدهی‌های سنگین و احتمال کاهش نرخ بهره در آینده فشار نزولی بر دلار وارد می‌کند.

به همین دلیل شاخص دلار در حال حاضر وارد فاز نوسانی شده و بازار هنوز تصمیم قطعی درباره روند میان‌مدت آن نگرفته است. هرگونه تغییر در انتظارات نرخ بهره آمریکا می‌تواند مسیر بعدی دلار را مشخص کند.

EUR/USD؛ یورو در حال بهره‌برداری از تردید نسبت به دلار

یورو در هفته‌های اخیر بیش از آنکه به دلیل قدرت اقتصاد اروپا رشد کند، از تردید معامله‌گران نسبت به آینده دلار سود برده است.

اقتصاد اروپا هنوز با چالش رشد اقتصادی ضعیف مواجه است، اما کاهش نسبی بحران انرژی و ثبات بیشتر در سیاست‌های پولی اروپا باعث شده بخشی از سرمایه‌ها به سمت یورو حرکت کنند. در شرایط فعلی اگر دلار تحت فشار باقی بماند، یورو می‌تواند همچنان از این فضا بهره‌مند شود.

GBP/USD؛ پوند و مزیت نرخ بهره

پوند همچنان از انتظارات مربوط به نرخ‌های بهره بالاتر در بریتانیا حمایت می‌گیرد. تورم در اقتصاد بریتانیا نسبتاً مقاوم باقی مانده و همین موضوع باعث شده بازار احتمال حفظ سیاست‌های سختگیرانه پولی را بالا بداند.

در نتیجه پوند در برابر دلار نسبتاً قدرتمند ظاهر شده است. البته هرگونه ضعف جدی در رشد اقتصادی بریتانیا می‌تواند این مزیت را محدود کند.

USD/JPY؛ نبرد میان دلار و ین امن

ین ژاپن بار دیگر از فضای ریسک‌گریزی جهانی سود برده است. هر زمان که تنش‌های سیاسی و نظامی افزایش پیدا می‌کند، بخشی از سرمایه‌های جهانی به سمت ین حرکت می‌کنند.

همزمان بازار انتظار دارد بانک مرکزی ژاپن به‌تدریج از سیاست‌های فوق انبساطی فاصله بگیرد. این موضوع از دید بنیادی از ین حمایت می‌کند و فشار مضاعفی بر USD/JPY وارد می‌سازد.

AUD/USD؛ وابسته به چین و کالاها

دلار استرالیا در شرایط فعلی از رشد نسبی قیمت کالاها و بهبود تدریجی اقتصاد چین حمایت می‌شود.

اما در عین حال هرگونه تشدید تنش‌های جهانی می‌تواند باعث خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک شود و فشار فروش بر ارزهای کالامحور ایجاد کند. به همین دلیل AUD/USD همچنان یکی از حساس‌ترین جفت‌ارزها نسبت به تحولات اقتصاد جهانی باقی مانده است.

USD/CAD؛ بازتاب مستقیم بازار نفت

دلار کانادا در هفته‌های اخیر از رشد قیمت نفت سود برده است. هرچه نگرانی درباره عرضه انرژی در خاورمیانه بیشتر شود، نفت در سطوح بالاتری باقی می‌ماند و این موضوع به نفع اقتصاد کانادا خواهد بود.

به همین دلیل در شرایط فعلی مسیر USD/CAD بیش از هر چیز به وضعیت بازار انرژی و تحولات خاورمیانه وابسته شده است.

نفت؛ بزرگ‌ترین برنده تنش‌های خاورمیانه

بازار نفت همچنان مهم‌ترین بازاری است که مستقیماً از تنش‌های آمریکا، ایران و اسرائیل تأثیر می‌گیرد. نگرانی از امنیت مسیرهای انتقال انرژی، به‌ویژه منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، باعث شده ریسک عرضه در بازار نفت افزایش پیدا کند.

با این حال نکته مهم اینجاست که بازار هنوز معتقد است درگیری‌ها به سطحی نرسیده‌اند که عرضه جهانی نفت را به شکل گسترده مختل کنند. به همین دلیل برخلاف برخی پیش‌بینی‌ها، جهش‌های نفت فعلاً کنترل‌شده باقی مانده است.

جمع‌بندی

بازارهای جهانی در حال حاضر وارد مرحله‌ای شده‌اند که صرفاً با اخبار جنگ حرکت نمی‌کنند، بلکه تأثیر اقتصادی جنگ را قیمت‌گذاری می‌کنند. سقوط اخیر طلا نشان داد که حتی در اوج تنش‌های ژئوپلیتیکی نیز اگر بازار انتظار نرخ بهره بالاتر و تورم بیشتر داشته باشد، طلا می‌تواند تحت فشار قرار بگیرد. در مقابل نفت همچنان از ریسک‌های خاورمیانه حمایت می‌شود و شاخص دلار میان نقش دارایی امن و فشارهای اقتصادی داخلی آمریکا در حال نوسان است.

در بازار فارکس نیز فعلاً فضای کلی به نفع ارزهایی است که از ضعف دلار، رشد انرژی یا جریان سرمایه امن بهره‌مند می‌شوند. مسیر آینده بازارها بیش از هر چیز به سه عامل وابسته خواهد بود: سیاست فدرال رزرو، تحولات میدانی خاورمیانه و وضعیت تورم جهانی.

این جمع‌بندی، دیدگاه تحلیلی کارشناسان گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic نسبت به شرایط فعلی بازارهای جهانی است.