در شرایط فعلی، بازارهای مالی جهانی وارد فاز جدیدی از بازقیمت‌گذاری ریسک ژئوپلیتیکی شده‌اند؛ فازی که محرک اصلی آن تنش‌های خاورمیانه، نمایش قدرت نظامی ایران در تنگه هرمز، و افزایش نگرانی درباره امنیت عرضه انرژی جهانی است. نتیجه مستقیم این تحولات، شوک صعودی در بازار نفت، تقویت دلار، اصلاح در دارایی‌های ریسک‌پذیر و بازگشت طلا به کانال‌های بالاتر بوده است.

از دید ما در ایگل، اکنون بازارها نه صرفاً بر داده‌های اقتصادی، بلکه بر «ریسک ژئوپلیتیکی واقعی» قیمت‌گذاری می‌شوند — عاملی که معمولاً اثرات عمیق‌تر و سریع‌تری نسبت به چرخه‌های معمول اقتصادی دارد.

تحلیل بازارها به ترتیب اهمیت

انرژی و نفت — شوک ژئوپلیتیکی و ریسک عرضه

بزرگ‌ترین تغییر بنیادین بازار جهانی در حال حاضر در بخش انرژی رخ داده است. افزایش سریع قیمت نفت برنت از ۵۹ دلار به ۷۲.۵ دلار و WTI از ۵۴ به ۶۶.۹ دلار نشان می‌دهد بازار به‌وضوح در حال قیمت‌گذاری سناریوی «ریسک اختلال عرضه» است.

سه عامل بنیادین این رشد را توضیح می‌دهد:

۱. ریسک تنگه هرمز
نمایش رزمایش ایران در این منطقه حیاتی، مستقیماً امنیت عبور حدود یک‌سوم نفت دریایی جهان را زیر سؤال برده است. حتی احتمال اختلال، برای جهش قیمت نفت کافی است.

۲. افزایش تنش ایران–غرب و تحریم انرژی
بازار در حال در نظر گرفتن احتمال تشدید تحریم یا محدودیت عرضه منطقه‌ای است. در بازار انرژی، انتظار کمبود آینده مهم‌تر از کمبود فعلی است.

۳. تغییر انتظارات عرضه جهانی
وقتی ریسک ژئوپلیتیکی بالا می‌رود، معامله‌گران نفت به‌سرعت پریمیوم ریسک اضافه می‌کنند؛ بنابراین جهش اخیر نفت بیشتر «ژئوپلیتیکی» است تا «تقاضامحور».

نتیجه بنیادی:
بازار نفت وارد فاز پریمیوم ریسک خاورمیانه شده و تا زمانی که تنش‌ها باقی بماند، کف‌های قبلی نفت احتمالاً شکسته نخواهد شد.

طلا — بازگشت به کانال ۵۰۰۰ و پناهگاه ژئوپلیتیکی

بازگشت طلا به کانال ۵۰۰۰ دلاری نشان می‌دهد که بازار دوباره به ماهیت سنتی طلا به‌عنوان پناهگاه امن بازگشته است.

در هفته‌های قبل، طلا تحت فشار سودگیری و تعدیل انتظارات قرار داشت، اما با تشدید تنش‌ها:

• تقاضای پناهگاه امن افزایش یافت

• ریسک جنگ منطقه‌ای قیمت‌گذاری شد

• سرمایه از دارایی‌های ریسک‌پذیر خارج شد

نکته مهم:
صعود فعلی طلا برخلاف دوره قبل، تورمی یا پولی نیست — ژئوپلیتیکی است.

این تفاوت بسیار مهم است، زیرا:

• صعودهای ژئوپلیتیکی معمولاً سریع‌ترند

• اما به اخبار حساس‌ترند

• و با کاهش تنش می‌توانند اصلاح شدید داشته باشند

دلار و فارکس — تقویت دلار و سقوط یورو

با افزایش ریسک جهانی، دلار دوباره نقش پناهگاه امن را فعال کرده است.

در چنین شرایطی سرمایه‌گذاران:

• دارایی‌های ریسک‌پذیر را می‌فروشند

• نقدینگی دلاری نگه می‌دارند

• اوراق آمریکا می‌خرند

نتیجه:

• شاخص دلار صعودی

• یورو/دلار نزولی

• ارزهای ریسک‌پذیر ضعیف

افت EUR/USD نشان می‌دهد بازار اروپا را در برابر شوک انرژی و ژئوپلیتیک آسیب‌پذیرتر می‌بیند؛ زیرا اروپا بیشترین وابستگی انرژی به خاورمیانه و مسیرهای دریایی را دارد.

ارزهای دیجیتال — انقباض تاریخی و ترس بازار

بازار کریپتو اکنون در یکی از شدیدترین دوره‌های خروج سرمایه تاریخ خود قرار دارد.

عدد کلیدی:
۷۳۰ میلیارد دلار خروج ارزش در ۱۰۰ روز

این سطح از افت نشان‌دهنده «اصلاح» نیست — بلکه «انقباض بازار» است.

ویژگی‌های فاز فعلی کریپتو:

• خروج سرمایه نهادی

• کاهش نقدینگی

• افزایش ترس

• کاهش ریسک‌پذیری جهانی

بیت‌کوین اکنون در محدوده ۶۵ تا ۷۰ هزار رنج می‌زند که نشان‌دهنده تعادل شکننده است:

• خریداران بلندمدت حاضرند نگه دارند

• سرمایه جدید وارد نمی‌شود

• فروشندگان نیز خسته شده‌اند

به همین دلیل بازار در فاز رنج پس از تسلیم قرار دارد — الگویی که معمولاً پس از بازارهای خرسی بزرگ دیده می‌شود.

نکته مهم:
سال ۲۰۲۵ از دید رفتاری بزرگ‌ترین «تسلیم سرمایه‌گذاران» در تاریخ کریپتو محسوب می‌شود.

سهام جهانی — فشار انرژی و ریسک ژئوپلیتیک

افزایش نفت و ریسک خاورمیانه معمولاً برای سهام جهانی منفی است، زیرا:

• هزینه انرژی شرکت‌ها افزایش می‌یابد

• تورم دوباره تهدید می‌شود

• سیاست پولی سخت‌تر می‌شود

• ریسک جنگ منطقه‌ای قیمت‌گذاری می‌شود

بنابراین فشار بر شاخص‌های سهام، به‌ویژه فناوری و مصرف، طبیعی است.

جمع‌بندی ژئوپلیتیکی کلان

در حال حاضر بازارها سه ریسک اصلی را قیمت‌گذاری می‌کنند:

۱. ریسک اختلال عرضه نفت
۲. ریسک جنگ منطقه‌ای خاورمیانه
۳. ریسک تورم انرژی جهانی

این ترکیب یکی از مهم‌ترین شوک‌های فاندامنتال چند سال اخیر محسوب می‌شود.

نتیجه‌گیری از دید گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic (ایگل)

تحلیل ما نشان می‌دهد بازار جهانی وارد فاز ریسک ژئوپلیتیکی انرژی‌محور شده است — فازی که پیامدهای آن در همه دارایی‌ها دیده می‌شود:

• نفت صعودی به دلیل پریمیوم ریسک

• طلا صعودی به دلیل پناهگاه امن

• دلار صعودی به دلیل ریسک جهانی

• یورو نزولی به دلیل آسیب‌پذیری انرژی

• کریپتو در انقباض سرمایه

• سهام تحت فشار هزینه و ریسک

تا زمانی که تنش خاورمیانه و ریسک انرژی پابرجاست، این چیدمان بازار می‌تواند ادامه یابد.

در چنین شرایطی، استراتژی هوشمند شامل:

• مدیریت ریسک فعال

• تنوع دارایی

• اجتناب از اهرم بالا

• توجه به اخبار ژئوپلیتیک

است، زیرا در فازهای ژئوپلیتیکی، بازارها سریع‌تر و شدیدتر از چرخه‌های اقتصادی حرکت می‌کنند.