بازار ارز ایران طی روزهای اخیر بار دیگر تحت تأثیر افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی قرار گرفته است. حمله نظامی اخیر آمریکا به اهدافی در ایران، فضای روانی بازار را به شکل محسوسی تغییر داد و باعث شد تقاضا برای دارایی‌های امن از جمله دلار و تتر افزایش یابد. این اتفاق در شرایطی رخ داده که بازار پیش از آن تا حدی امید به ادامه روند مذاکرات و کاهش تنش‌ها را در قیمت‌ها منعکس کرده بود، اما وقوع این رویداد موجب شد بخش مهمی از معامله‌گران بار دیگر سناریوی افزایش ریسک را در معاملات خود لحاظ کنند.

از سوی دیگر، تحلیل تکنیکال نمودار تتر نیز نشان می‌دهد قیمت پس از اصلاح قبلی، مجدداً وارد فاز صعودی شده و در حال نزدیک شدن به مقاومت‌های مهم است؛ موضوعی که با شرایط بنیادی فعلی نیز هم‌راستا شده است.

افزایش ریسک ژئوپلیتیکی، مهم‌ترین محرک رشد دلار و تتر

بازار ارز ایران بیش از هر عامل دیگری به سطح ریسک‌های سیاسی و امنیتی واکنش نشان می‌دهد. حمله اخیر آمریکا باعث شد انتظارات تورمی و نگرانی نسبت به آینده روابط دو کشور افزایش پیدا کند.

در چنین شرایطی معمولاً بخشی از سرمایه‌ها از دارایی‌های ریالی خارج شده و به سمت دلار، تتر، طلا و سایر دارایی‌های امن حرکت می‌کنند. به همین دلیل افزایش اخیر قیمت تتر را می‌توان بیش از آنکه ناشی از عوامل اقتصادی داخلی دانست، نتیجه رشد پرمیوم ریسک سیاسی در بازار ارز ارزیابی کرد.

احتمال واکنش‌های متقابل و تأثیر آن بر بازار

بازار اکنون بیش از هر چیز در انتظار مشخص شدن ابعاد واکنش‌های احتمالی طرفین است. هرگونه گسترش تنش یا افزایش درگیری‌های منطقه‌ای می‌تواند موجب افزایش تقاضای احتیاطی برای ارز شود و فشار خرید دلار و تتر را حفظ کند.

در مقابل، اگر طی روزهای آینده فضای دیپلماتیک دوباره فعال شود، از شدت تنش‌ها کاسته شود یا سیگنال‌هایی از کنترل بحران منتشر گردد، احتمال فروکش کردن هیجان خرید نیز افزایش خواهد یافت.

به همین دلیل رفتار فعلی بازار بیش از آنکه بر پایه متغیرهای اقتصادی باشد، به جریان اخبار سیاسی وابسته شده است.

وضعیت درآمدهای ارزی ایران

در کنار تحولات سیاسی، یکی از عوامل مهم بنیادی، وضعیت درآمدهای ارزی کشور است.

در صورتی که صادرات نفت و محصولات پتروشیمی بدون اختلال جدی ادامه پیدا کند و مسیر ورود ارز به کشور حفظ شود، این موضوع می‌تواند بخشی از فشار صعودی دلار را در میان‌مدت کنترل کند.

اما اگر تنش‌های اخیر موجب محدود شدن صادرات، افزایش محدودیت‌های مالی یا دشوارتر شدن نقل‌وانتقالات ارزی شود، عرضه ارز نیز تحت فشار قرار گرفته و می‌تواند از رشد بیشتر قیمت دلار و تتر حمایت کند.

ارتباط تحلیل بنیادی با نمودار تکنیکال

از منظر تکنیکال، نمودار تتر پس از اصلاح قبلی اکنون موفق شده دوباره وارد مسیر صعودی شود و به مقاومت‌های مهم نزدیک گردد.

این رفتار قیمتی با شرایط بنیادی فعلی نیز همخوانی دارد؛ زیرا افزایش ریسک ژئوپلیتیکی معمولاً موجب ورود نقدینگی جدید به بازار ارز می‌شود.

در صورتی که اخبار تنش‌آمیز ادامه پیدا کند، احتمال شکست مقاومت‌های فعلی افزایش خواهد یافت. اما اگر فضای سیاسی آرام‌تر شود، بازار ممکن است در همین محدوده وارد فاز استراحت یا اصلاح قیمتی شود.

جمع‌بندی

در شرایط فعلی، مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده مسیر دلار و تتر نه شاخص‌های اقتصادی، بلکه تحولات ژئوپلیتیکی و اخبار مربوط به روابط ایران و آمریکا است. حمله اخیر آمریکا باعث افزایش نااطمینانی در بازار شده و همین موضوع تقاضا برای ارز را تقویت کرده است.

با این حال، باید توجه داشت که بازار ارز ایران به شدت خبرمحور است؛ بنابراین هرگونه تغییر در روند تنش‌ها، آغاز مذاکرات جدید یا انتشار اخبار مثبت سیاسی می‌تواند به همان سرعت فضای بازار را تغییر دهد.

در مجموع، تا زمانی که ریسک‌های سیاسی در سطح بالایی قرار داشته باشند، احتمال حفظ تقاضا برای دلار و تتر بیشتر از سناریوی کاهش شدید قیمت‌ها خواهد بود؛ هرچند پایداری این روند در نهایت به تحولات سیاسی، وضعیت درآمدهای ارزی کشور و تصمیمات اقتصادی داخلی وابسته است.

تحلیل و بررسی توسط گروه مالی و تحلیلی Eagle Economic (ایگل)